“Kullanıcı siz değilsiniz.”
Bir ürün yöneticisi veya UX profesyoneli olarak bu ifade, yeni ürünler, özellikler ya da hizmetler geliştirip yayımlarken aldığımız her karara yön vererek zihnimizin en üst sıralarında yer almalıdır. Peki ürünümüz üzerinde her gün çalışmamıza rağmen bunu unutmak neden bu kadar kolay?
Gerçek şu ki, kullanıcılarınızı gerçekten anlamak ve işletme yöneticilerinizin hedeflerini karşılamanın yanı sıra ürününüzü onların ihtiyaçlarına göre şekillendirmek o kadar da basit değildir. Örneğin, reklam destekli bir iş modelinin hedeflerini site hızı ve genel özellik kullanılabilirliğiyle dengelemek zor olabilir.
Peki ürün yöneticileri olarak müşterilerimizi her zaman savunduğumuzdan ve liderlik ekiplerimizin onların ihtiyaçlarına öncelik vermesine yardımcı olduğumuzdan nasıl emin olabiliriz? Müşteri empati haritası, mevcut ve potansiyel kullanıcıları derinlemesine anlamanızı ve ekibinizin de bunu başarmasını sağlayan harika bir araçtır.
Şimdi müşteri empati haritasının ne olduğunu ve işletmeniz için nasıl oluşturabileceğinizi inceleyelim.
Müşteri Empati Haritası Nedir?
Temel olarak müşteri empati haritaları, ürün yöneticilerinin, tasarımcıların ve mühendislerin müşterilerinin ihtiyaçlarını daha iyi anlamak için kullandığı bir yöntemdir. Bir ürünü kullanırken kullanıcının zihninin farklı yönlerini görselleştirmenin kolay bir yolunu sunar.
Müşteri empati haritaları, ürün stratejisi alanında lider olan Dave Gray tarafından geliştirilmiştir. Genellikle bir kullanıcının söylediklerini, düşündüklerini, yaptıklarını ve hissettiklerini ele alan 4 bölümden ve merkezde seçilmiş bir kullanıcı personasından oluşurlar:
Söyler
İdeal bir dünyada “söyler” bölümü, genellikle kullanıcı araştırması çalışmalarının bir parçası olarak zaman içinde belgelenmiş, kullanıcılardan alınan doğrudan alıntıları içerir. Bu bölüm, geçmişteki ve mevcut müşterilerin ürününüzü doğrudan kullanırken veya kullandıktan sonra kendilerini nasıl ifade ettiklerini yansıtmalıdır.
Örnek:
“Kredi kartı bilgilerimi mümkün olduğunca hızlı girmemi sağlayan bir özellik istiyorum.”

Düşünür
“Düşünür” bölümü, sizin ve ekibinizin biraz beyin fırtınası yapmasını gerektirir. “Kullanıcımız için ne önemli?” ve “Ürünümüzü veya hizmetimizi neden değerlendirmeye alıyorlar?” sorularını sorarak başlayın.
Bu bölümde belirtilenlerin “söyler” bölümüyle oldukça benzer olduğunu görebilirsiniz; ancak kullanıcıların düşündüklerini her zaman söylemeyebileceğinin de farkında olun. Gerçek fikirlerini ve sorun yaşadıkları noktaları paylaşmakta isteksiz davranabilir ya da araştırmacıyı veya ürün yöneticisini incitebileceğini düşündükleri konuların üzerini geçiştirebilirler.
Örnek:
“Bu işlem gereğinden çok uzun sürüyor.”

Have an account? Log In
Yapar
Bu bölüm, bir müşterinin ürününüzü veya özelliğinizi kullanırken gerçekleştirdiği belirli eylemleri belgeler. Canlı kullanılabilirlik görüşmelerini izlemek, kullanıcı testleri gerçekleştirmek veya çeşitli ısı haritası araçlarından yararlanmak, bu bölüme nelerin eklenmesi gerektiğini anlamanıza yardımcı olabilir. Araç içinde nasıl gezindiklerine ve bunun sizin ve ekibinizin günlük olarak izlediği yöntemden nasıl farklı olduğuna özellikle dikkat edin.
Örnek:
“Kullanıcı ek bilgiler aramak için yeni bir pencere açtı.”

Hisseder
Bir müşteri genellikle bir ürünü veya özelliği ilk kez kullandığında, deneyim hakkında olumlu ya da olumsuz bir duyguyla ayrılır. Özelliğinizle ilgili yürütülmüş mevcut çalışmaları inceleyin. Kullanıcılarınız aracınız hakkında ne hissediyor? Geri dönüp onu yeniden kullanma konusunda heyecanlılar mı?
Örnek:
“Sayfalar gerçekten çok yavaş yükleniyor. Bunun ürünün kalitesini gösterip göstermediğini merak ediyorum.”

Çeyrekler arasında örtüşen notlar veya eğilimler görürseniz fazla endişelenmeyin. Bu iyi bir şeydir; çünkü sizin ve ekibinizin, ürününüzle bağlantılı kullanıcı davranışlarındaki eğilimleri iyi anladığınız anlamına gelir.
Müşteri Empati Haritası Oluşturma Adımları
Artık müşteri empati haritalarında tanımlanan çeyrekleri ve konuları biliyorsunuz. Şimdi ekibinizle birlikte nasıl bir harita oluşturabileceğinize bakalım. İdeal olarak bu çalışma, PM'ler, UX tasarımcıları ve geliştiriciler gibi farklı paydaş türleriyle iş birliği içinde yapılmalıdır; böylece ürününüz ve kullanıcılarınız hakkında çok çeşitli bakış açılarını yakaladığınızdan emin olabilirsiniz.
1. Hedefleri ve Beklentileri Belirleyin
Müşteri empati haritanızla ilgili beklentilerinizin neler olduğunu ve daha iyi bir kullanıcı deneyimi oluşturmak için haritayı nasıl kullanmayı planladığınızı ekibinize açıkça ifade etmeniz önemlidir. Tamamlanmış sürümü ne zaman yayımlayacağınız, nerede bulunacağı ve haritayı gelecekteki ürün planlama stratejinize nasıl dahil etmeyi planladığınız gibi belirli hedefler belirleyin.
Ayrıca hangi tür kullanıcıyı haritalayacağınız konusunda da ortak bir anlayış oluşturmak istersiniz. Belirli bir yaş grubu mu? Yeni bir kullanıcı mı, yoksa geri dönen bir kullanıcı mı? İdeal olarak, müşteri yolculuğunuzu eksiksiz bir şekilde kapsayabilmek için bilinen her personanız için müşteri empati haritaları oluşturmalısınız.
2. Önceki Araştırmaları Toplayın
Haritanızı oluşturmaya başlamadan önce ekibinizdeki bir UX araştırmacısıyla konuşun. Daha önce yapılmış kullanıcı araştırmaları ve özelliğinizle ilgili genel eğilimler ile geçmişteki tasarım düşüncesi hakkında değerli ve yeni bilgiler sunabilirler.
Kullanıcı görüşmeleri, vaka çalışmaları, nitel araştırmalar ve nicel analizler gibi birden fazla çalışma türünü ve müşteri personasını belgelerinize dahil etmeye çalışın. Harita oluşturma oturumundan önce bu materyalleri ekip üyelerinize gönderdiğinizden emin olun.
3. Empati Haritalama Oturumunda Her Çeyrek İçin Notlar Oluşturun
Haritayı oluşturmak için kullanılan materyaller değişiklik gösterebilir (bazı ekipler yapışkan notları, diğerleri ise beyaz tahtaları tercih eder), ancak her ekip üyesinin haritanıza dahil ettiğiniz 4 çeyreğin her biri için notlar oluşturmasına olanak tanıyın.
Beyin fırtınasına başlamadan önce ekibinizin gerekli bağlama ve zihinsel hazırlığa sahip olması için müşteri empati haritasının ne olduğunu kısaca gözden geçirmek faydalı olabilir.
4. Sonuçlarınızı Gruplayın
Birden fazla ekip üyesinin her çeyreğe yerleştirmek üzere benzer veya aynı notlara sahip olması oldukça muhtemeldir. Bu, bir grup olarak kullanıcılarınızı anlamaya doğru ilerlediğinizin olumlu bir işaretidir. Bu gruplamaların veya kümelerin her biri için üst düzey temalar oluşturup yazın ve onları gruplarken neden ilişkili olduklarını tartışın.
Bu aşama, önceki çalışmalarınızdaki eksiklikleri not etmek için de iyi bir fırsat olabilir; ayrıca gelecekte kullanıcı araştırmacılarının daha ayrıntılı incelemesini istediğiniz alanları belgeleyebilirsiniz.
5. Yayımlayın ve Paylaşın
Siz ve ekibiniz her çeyrekteki notları belgelemeyi tamamladıktan sonra sonucu mümkün olan en kısa sürede dijitalleştirip paylaşın. Oturum sırasında ortaya çıkan açık soruların yanı sıra, daha iyi ürün geliştirmeyi desteklemek için empati haritasında atılacak sonraki adımları da eklediğinizden emin olun. Müşteri empati haritası için belirlediğiniz ilk hedefi yeniden vurgulayın.
More Articles
Müşteri Empati Haritası Örneği
Belirli bir bireysel kullanıcı için hazırlanmış basit bir müşteri empati haritası örneğini aşağıda bulabilirsiniz:

Sonuç
Müşteri empati haritaları, kullanıcılarınız ürününüz veya hizmetinizle karşılaştığında onların zihniyetini görsel olarak hatırlatabilecek ve ürün ekiplerinin çekmeye çalıştıkları çeşitli personaları ve ideal müşterileri daha derinlemesine anlamalarına yardımcı olabilecek harika bir iş birliği aracıdır.
Kullanıcı gruplarınız ve özellikleriniz genişledikçe haritalarınızı güncellediğinizden emin olun; böylece müşterilerinizin ihtiyaçlarının gelecekteki ürün geliştirmenize yön vermesine her zaman hazır olursunuz.
Daha fazla uzman görüşü ve ipucu için Ürün Yöneticisi bültenine abone olun.
İlgili Araç Listesi: Kullanıcı İzleme Yazılımı
Kaynaklar:
Mind Tools İçerik Ekibi. (2019). Empati haritalama: Hedeflenen grupları anlama.
Rathore, S. (2017, Mayıs 15). İşletmeniz için müşteri empati haritası oluşturmanın 5 kolay adımı.
Empati haritası şablonu: Nedir & empati haritası planlaması nasıl yapılır? (2020).




