UX Araştırma Planı Oluşturma: 6 Adım + Örnekler

Discover how to lead product teams and build better products. Create a Free Account

1. günden itibaren araştırma projenizden en yüksek değeri elde edin.

Create a ux research plan 6 steps examples standard editorial post 62886

Kullanıcı araştırması ekibi olmayan bir Ürün Yöneticisiyseniz, şansınız yok mu? Kesinlikle hayır. Özel olarak bu işle ilgilenen araştırmacılar gerçekten hayal gibi olsa da (kendim de böyle bir ekibe liderlik ettiğim için taraflı olabilirim), kullanıcı odaklı bir Ürün Yöneticisi, ürün geliştirme ve ürün tasarım sürecinde kullanıcılarla ilgili en kritik soruların bazılarını yanıtlayan bir UX araştırma planı oluşturup uygulayabilir.

Size tam olarak ne yapmanız ve bunu nasıl yapmanız gerektiğini anlatacağım—hadi başlayalım.

Bir kullanıcı araştırması projesine başlama zamanının geldiğini nasıl anlarsınız?

Kullanıcı araştırması araçlarına ve kullanıcı araştırması planının nasıl oluşturulacağına ilişkin ayrıntılara geçmeden önce, kullanıcı araştırması yürütmenin ne zaman en faydalı olacağını biraz düşünmek önemlidir. Özellikle tam zamanlı bir araştırmacı değilseniz, araştırmaya en fazla faydayı sağlayacağı yerde zaman ayırdığınızdan emin olmak istersiniz.

İşte kolları sıvayıp araştırma yapmanın zamanı gelip gelmediğine dair düşünce sürecinize rehberlik edecek kullanışlı bir tablo.

✅ Aşağıdaki durumlarda UXR'ye öncelik verme zamanı gelmiş olabilir…Kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayan özellikler veya diğer girişimler için yeni fikirlerden yoksunsanız❌ Aşağıdaki durumlarda UXR'ye öncelik verme zamanı gelmemiş olabilir… Araştırmak istediğiniz ürün bölümünde yinelemeler yapacak zamanınız yoksa
✅ Aşağıdaki durumlarda UXR'ye öncelik verme zamanı gelmiş olabilir…Son derece başarılı veya başarısız bir ürün girişiminiz olduysa ve gelecekteki yinelemeler için bu deneyimden ne öğrenebileceğinizden emin değilseniz❌ Aşağıdaki durumlarda UXR'ye öncelik verme zamanı gelmemiş olabilir… Kullanıcılarınızla ilgili mevcut sorularınızın nedeni daha çok merakınızsa ve ürün kararları almak için yanıtlara ihtiyaç duymanız değilse
✅ Aşağıdaki durumlarda UXR'ye öncelik verme zamanı gelmiş olabilir…Ekibinizde hangi kullanıcı sorunlarının veya ihtiyaçlarının çözülmesinin en kritik olduğu konusunda anlaşmazlık ya da bilgi eksikliği varsa❌ Aşağıdaki durumlarda UXR'ye öncelik verme zamanı gelmemiş olabilir… İlgili ürün kararlarını vermeniz gerekmeden önce araştırmanızı tamamlayacak zamanınız olmayacaksa
✅ Aşağıdaki durumlarda UXR'ye öncelik verme zamanı gelmiş olabilir…Yeni bir akış veya özellik üzerinde çalışıyor ve ideal UX'in nasıl olması gerektiğini sorguluyorsanız❌ Aşağıdaki durumlarda UXR'ye öncelik verme zamanı gelmemiş olabilir… 

Genel olarak, kullanıcı araştırması yapmak için pratik bir nedeniniz olduğunda ve araştırma yapıp uygulanabilir içgörüler tanımlamak için yeterli zamanınız bulunduğunda bunu yapmak mantıklıdır. Kullanıcı araştırmasını atlamanın kötü tasarlanmış bir ürün geliştirme riskini beraberinde getirdiğini de belirtmek gerekir.

Şimdi, bunu biraz düşündüğünüzü ve başlamaya hazır hissettiğinizi varsayalım. Sırada sağlam bir kullanıcı araştırması planı oluşturmak için adım adım rehberiniz var.

Adım adım UX araştırma planı oluşturma

Hızlı bir arama yaparsanız, araştırma planı oluşturma konusunda dünyanın pek çok farklı UX araştırması podcast'i, kaynağı ve yaklaşımıyla dolu olduğunu görürsünüz. Kullanıcı Araştırması Lideri olarak görevimde, araştırmanızı tüm paydaşların anlayabileceği şekilde planlamanın ve araştırmayı gerçekten yapmaya, bilirsiniz, yeterli zaman bırakmanın en iyi yolunun kısa ve doğrudan bir sayfalık plan olduğunu gördüm.

Tek sayfalık planınızı oluştururken izlemeniz gereken adımlar şunlardır. Bu adımların her birinde kullanıcı araştırmasında yapay zekâdan da yararlanabilirsiniz.

1. Adım: Araştırma hedefleriniz konusunda ekibinizle uyum sağlayın 


Kullanıcı araştırmasıyla ilgili bir konuşmaya metodolojiyle başlamak çoğu zaman cazip gelir—“birkaç görüşme yapacağız” veya “bir anket düzenleyeceğiz.”  Ancak gerçek şu ki, hedeflerinizi tanımlamak için ekibinizle birlikte çalışana kadar hangi metodolojiyi kullanacağınızı, hatta nicel mi yoksa nitel bir metodoloji mi kullanmak istediğinizi bilemezsiniz. 

Hedeflerinizi—başka bir deyişle ne öğrenmek istediğinizi ve nedenini—tanımladıktan ve tüm ekibiniz aynı noktada buluştuktan sonra araştırma planınızı oluşturmaya başlayabilirsiniz.

Get Free Access to the Product Vault
We’ve collected the goods — AI prompts, exclusive deals, and a library of resources for product leaders. Unlock your account for access.
Get Free Access

Have an account? Log In

Önerim:

Araştırmanızdan çalışmaları doğrudan etkilenecek en küçük ve en ilgili meslektaş grubunu bir araya getirin. Bu grup çoğu zaman diğer ürün yöneticilerini, UX veya ürün tasarımı ekibini, ürün pazarlama yöneticilerini ve ürün ekibindeki üst yönetimden bir temsilciyi içerir.  

Ürün geliştirme iş akışınız ve kurum kültürünüz göz önüne alındığında neyin mantıklı olduğunu düşünün ve herkesi bir araya getirin.

Bu toplantıyı, kendi düşüncelerinizin dışına çıkıp diğer meslektaşlarınızın ne öğrenmek istediklerini duyabileceğiniz bir beyin fırtınası toplantısı olarak değerlendirin. Sonuçta, araştırma planını oluşturduğunuz ve UX tasarım araştırması sürecinin sorumluluğunu üstlendiğiniz için plana neyin dahil edilip neyin edilmeyeceğine siz karar vereceksiniz.

Meslektaşlarınızla gerçekleştirdiğiniz bu beyin fırtınası oturumu, araştırma planınıza dahil edebileceğiniz pratik bilgiler sağlamakla kalmaz; meslektaşlarınız gerçekten sürece dahil olduklarını hissettiklerinde araştırma süreci için destek almaya çalışmanın daha kolay olduğunu da görürsünüz.

Cori Widen

İpucu

Ekibinizle beyin fırtınası yaparken, kullanıcılarla ilgili bir soru ortaya atan herkesten, bu soruyu yanıtlamanın önemli ürün kararları almalarına nasıl yardımcı olacağını açıklamasını isteyin. Bu, araştırma hedeflerinizi öngörülebilir gelecekte gerçekten pratik ve somut değer sağlayacak konulara indirgemek için yararlı bir yöntemdir. 

2. Adım: Tek sayfalık araştırma planınızın Öykü bölümünü yazın

Artık iş arkadaşlarınızla beyin fırtınası yaptığınıza ve ilk etapta araştırma planlamaya başlamanızı sağlayan tüm bilgilere sahip olduğunuza göre planınızı taslak hâline getirmeye hazırsınız (yazma süresinden tasarruf etmek için UX araştırmasında yapay zekâ da kullanabilirsiniz). 

Önerim:

Araştırma planınızın ilk bölümü Öykü olarak adlandırılan bölüm olmalıdır.

Öykü, ne yaptığınızı ve bunu neden yaptığınızı kısaca açıklayan 3 ila 6 cümleden oluşur. Bu bölümün amacı, onu okuyan herkesin neden araştırma yaptığınızı ve elde edeceğiniz bilginin beklenen etkisinin ne olacağını anlayacağı kısa bir anlatı oluşturmaktır.

Başlamanıza yardımcı olması için bir örneğe bakalım.  Şirketinizin bir farkındalık uygulamasına sahip olduğunu ve farkındalıkla ilgilenen kişilerin birbirleriyle anlamlı bir şekilde etkileşim kurabileceği bir topluluk özelliği geliştirmeyi planladığını düşünün.  Örnek bir Öykü şu şekilde olabilir:

Öykü Örneği

Bu çeyrekte ürün ekibi, uygulama içinde iddialı bir farkındalık topluluğu oluşturma projesine başlıyor. Amacımız kullanıcılarımıza gerçek bir değer sunmak ve başarımızı ölçmek için dönüşüm oranı ve topluluk etkileşimi alanlarındaki metrikleri kullanacağız.   

Topluluk için ürün yol haritasını oluşturmaya başlamadan önce ekip, hedef kitlemiz ve gelecekteki topluluğumuzun onlara en iyi şekilde nasıl hizmet edebileceği hakkında daha fazla bilgi edinmek için kullanıcı araştırması yürütecek.  Bu araştırma, toplulukla ilgili kullanıcı ihtiyaçlarını daha derinlemesine anlayarak projeyi başlatmamızı ve böylece ürün çözümleri için beyin fırtınası yapmaya başlamamızı sağlayacak. 

Öykü bölümünde bağlam ve arka plan sağlamak için oldukça genel ifadeler kullandığınıza dikkat edin—bir sonraki bölümde somut araştırma hedeflerinizi yazacaksınız.

3. Adım: Araştırma planınızın Kapsam bölümünü tanımlayın ve yazın

Öyküden sonra, araştırma planınızın belirli araştırma sorularınızı tanımlayacağınız bölümü olan Kapsam bölümünü oluşturacaksınız. Basitçe ifade etmek gerekirse, araştırmanızdan tam olarak ne öğrenmek istediğinizi genellikle madde işaretli bir liste hâlinde yazacağınız yer burasıdır.

Farkındalık topluluğu örneğimizle devam edersek, Kapsam şu şekilde olabilir:

Kapsam Örneği

  • Hedef kitlemizin üyeleri şu anda farkındalık pratiklerine başkalarını dâhil ediyor mu? Neden ediyor veya etmiyor? Nasıl?
  • Hedef kitlemizin üyeleri şu anda farkındalık etrafında şekillenen herhangi bir topluluğa dâhil mi? Evetse, bu toplulukların temel değer önerileri neler? Varsa, bu topluluklarda ne eksik?
  • Hedef kitlemizin üyelerinin farkındalıkla ilgili hedefleri var mı? Evetse, bunları nasıl ifade ediyorlar? Bu hedeflere ulaşmanın zorlayıcı tarafı ne? Hedeflerine doğru ilerlemelerine ne yardımcı oluyor?

Önerim:

Kapsam bu örnekten daha uzun veya daha kısa olabilir ve ekibiniz için en anlamlı sözdizimini kullanabilirsiniz—ancak genel fikir, UX araştırma planınızın Kapsam bölümünü okuyan herkesin araştırma sorularınızın tam olarak ne olduğunu ve ne tür bilgiler edinmek istediğinizi bilmesidir.

Sırada, hangi araştırma metodolojisini kullanacağınıza karar vermek için Öykünüzü ve Kapsamınızı kullanacaksınız…

4. Adım: Araştırma yöntemlerinizi tanımlayın ve araştırma planınızın Metodoloji bölümünü yazın

Kapsamınızı tanımladıktan sonra, belirlediğiniz araştırma hedeflerini yanıtlamanıza en iyi şekilde yardımcı olacak araştırma yöntemlerine karar verebilirsiniz. Burada vermeniz gereken pek çok karar var ve muhtemelen kendinize şu tür sorular soracaksınız:

  • Nitel araştırma mı yoksa nicel araştırma mı yapmalıyım?
  • Daha önce kullanılabilirlik testi yaptım, ancak bunun araştırmanın hedefleriyle ilgili olup olmadığından emin değilim; bunu nasıl anlayabilirim?
  • Kaç yöntem kullanmalıyım? Kaç araştırma katılımcısına ihtiyacım var?

Bunların hepsi harika ve konuyla ilgili sorular; araştırma sürecinin son derece önemli bir bölümünün uygun metodolojiyi seçmek olduğu kesinlikle doğru. En yaygın kullanılan yöntemler bile (görüşmeler, anketler, kullanılabilirlik testleri vb.) çok farklı türlerde bilgiler sağlar.  

İyi haber şu ki hangi UX araştırma yöntemlerini ne zaman kullanacağınız konusunda henüz yeterli bilgiye sahip olmasanız bile, size yol gösterebilecek çok sayıda iyi kullanıcı deneyimi araştırması kaynağı mevcut. Bu kılavuz, özel araştırma projenizde hangi araştırma tekniklerinin size yardımcı olacağını anlamaya başlamak için harika bir kaynak. 

UX araştırma projenizin her aşamasında kaç katılımcı bulmanız veya kaç araştırma oturumu gerçekleştirmeniz gerektiği hakkında daha fazla bilgi edinmek için bu makale, dikkate alınması gereken noktaları tanımlama konusunda oldukça başarılı.

Metodolojinizi belirledikten sonra bunu araştırma planınıza yazın. Bölümü Metodoloji olarak adlandırın ve her yöntem için bir madde işareti ekleyin; evet, araştırma projenizde birden fazla araştırma yöntemi kullanmanız kesinlikle mümkün.

Önerim:

Her yöntem için hedef araştırma katılımcılarını tanımladığınızdan emin olun.

Metodoloji bölümü altındaki madde işaretlerinin nasıl görünebileceğine dair bir örnek aşağıda verilmiştir:

  • 10 Kullanıcı Görüşmesi {Son bir ay boyunca haftada en az 2 oturum gerçekleştiren mevcut yoğun kullanıcılar}
  • 10 Kullanıcı Görüşmesi {XYZ rakip uygulamasını haftada en az iki kez kullanan kullanıcılar}
Cori Widen

İpucu

\u003cem data-rich-text-format-boundary=”true”\u003eBu bölümde belirtilmesinin önemli olduğunu düşündüğünüz diğer ilgili ayrıntılara yer verebilirsiniz. Örneğin, her yöntem yüz yüze mi yoksa sanal olarak mı gerçekleştirilecek? Görüşme yapacaksanız, kullanıcılara soracağınız sorular konusunda şeffaflık sağlamak için görüşme soruları listenize bağlantı vermek ister misiniz? Temel bilgiler burada yer aldığı sürece, ekibinizin uyum sağlaması ve/veya haberdar olması gerektiğini düşündüğünüz ayrıntıları ekleyebilirsiniz.\u003c/em\u003e

Adım 5: Zaman Çizelgenizi ve Bütçenizi Belirleyin ve Yazın

Herhangi bir kullanıcı araştırmacısına sorun; size, bir kullanıcı araştırması projesinden haberdar olan herkesin hemen bunun ne kadar süreceğini bilmek isteyeceğini söyleyecektir. Tek sayfalık araştırma planınızın sonunda, araştırma çıktılarınızın ne zaman hazır olacağına ilişkin hedef bir tarih belirtin. Basitçe ifade etmek gerekirse bu şu anlama gelir: Araştırma içgörülerinizi ve ürün önerilerinizi diğer paydaşlara sunmaya ne zaman hazır olacaksınız?  

Önerim:

Araştırmayı fiilen yürütmek bir ölçüde öngörülemez olabileceğinden, araştırma planınızdaki zaman çizelgenizi yaklaşık olarak tanımlamak isteyebilirsiniz. Örneğin, katılımcıları bulmanızın ne kadar süreceğine bağlı olarak proje zaman çizelgenizin değiştirilmesi gerekebilir; bunu önceden her zaman kesin olarak öngöremezsiniz.

Zaman Çizelgenize ek olarak, proje için Bütçenizi araştırma planınızda açıkça belirtmenin kurum kültürünüz açısından anlamlı olup olmadığını düşünün. Yöneticinizin planınızı ve araştırma katılımcılarına zamanları için ödeme yapmak gibi masrafları onaylaması gerekecekse, bunu planınıza eklemek iyi bir fikirdir.

More Articles

Adım 6: Geri bildirim ve son uyum için araştırma planınızı paylaşın

Tebrikler! UX araştırma planınızın ilk taslağını tamamladınız. Planınız tek sayfa, gerekli tüm bağlamı sunuyor ve neyi, ne zaman yapacağınızı tam olarak ortaya koyuyor. Özetlemek gerekirse, temel UX araştırma planı şablonunuz yaklaşık olarak şöyle görünür:

Hikâye: Bu araştırma için genel bağlamı açıklayın

Kapsam: Bu çalışmadan öğrenmek istediklerinizi madde işaretleriyle listeleyin

Metodoloji: Hangi araştırma yöntemlerini, kimlerle kullanacağınızı listeleyin

Zaman Çizelgesi: Araştırmanız için yaklaşık bir zaman çizelgesi verin ve sonuçlarınızı ne zaman sunmayı planladığınızı herkese bildirin

Bütçe: Gerekirse onay için bütçenizi burada tanımlayın

Bir sonraki ve son adım, planınızın taslağını ana paydaşlarla paylaşmaktır. Yorum yapmalarına izin verin ve hangi kullanıcı geri bildirimlerini plana dahil edip etmeyeceğiniz konusunda kendi değerlendirmenizi yapın. Siz ve çalışma arkadaşlarınızın makul ölçüde aynı noktada olduğunu hissettiğinizde işiniz bitmiş demektir! Araştırma planınız hazır ve kullanıcı araştırması projenize başlamaya hazırsınız. 

Araştırmanızı yürütmek ve sonrası

İster ilk kez bir kullanıcı araştırması planını uyguluyor olun ister biraz deneyiminiz bulunsun, başlamadan hemen önce bazı en iyi uygulamalar üzerine düşünmek için biraz zaman ayırmaya değer. 

İlerlerken aklınızda bulundurmanız gereken bazı ipuçları ve püf noktaları şunlardır:

  1. Öğrenmeyi Asla Bırakmayın: Belirli bir yönteme aşina değilseniz çevrimiçi olarak çok sayıda kaynak bulunduğunu unutmayın. Araştırma süreci boyunca gerektiğinde bilgi eksiklerinizi gidermek için takviminizde biraz zaman ayırın. Günümüzde bu, bir aracın yapay zekâ özelliklerine aşina olmayı da içerebilir (örneğin Figma'nın yapay zekâ ile yazma, görsel oluşturma ve diğer özellikleri).
  2. Gereğinden Fazla İletişim Kurun: Zaman çizelgeniz geliştikçe ekibinizi zaman zaman bilgilendirin. Bir şeylerin tam olarak planlandığı gibi gitmemesi kaçınılmazdır ve zaman çizelgesindeki değişiklikleri ilgili paydaşlara ilettiğiniz sürece bu genellikle sorun değildir.
  3. Değişimden Korkmayın: Popüler ve yeni bir UX tasarımı trendine atılmaktan bahsetmiyorum—araştırmanız umduğunuz gibi gitmediğinde yön değiştirmeniz gerektiğinden bahsediyorum. Araştırma planınızın değiştirilebileceğini unutmayın. Araştırma yapmaya başladığınızda mevcut örneklem büyüklüğünüzle doygunluğa ulaşamadığınızı veya ihtiyacınız olan içgörüleri elde etmek için ek bir araştırma yöntemi eklemeniz gerektiğini fark ederseniz—bu tamamen normaldir! Kullanıcı araştırmacılarının çoğu bunu zaman zaman deneyimler. İşi tamamlamak için gerekeni yapın.
  4. Değere Odaklanın: Çıktılarınızın biçimi kurum kültürünüze bağlıdır ancak nihayetinde herkes her kullanıcı araştırması projesinden eyleme geçirilebilir içgörülerin ortaya çıkmasını ister. İyi araştırma, ister araştırma raporu ister sunum olarak sunulsun, pratik değere sahip araştırmadır. 

Kullanıcı deneyimi araştırması dönüştürücüdür—ona kendinizi verin!

Diğer tüm görevlerinizin arasında kullanıcı araştırması projelerini başlatmak ve yürütmek bunaltıcı gelebilir ancak umarız artık tek sayfalık planınızı hazırladığınıza göre bunun daha yönetilebilir olduğunu hissediyorsunuzdur. Kullanıcı araştırmasına kendini veren ve onu ürün geliştirme sürecine entegre eden çoğu ürün ve UXR profesyoneli, bu sürecin kendileri, ürün ve ekip üyeleri için dönüştürücü olduğunu ifade eder. Kullanıcılarınızdan öğrenmek ve araştırma bulgularınızı temel ürün girişimleri için başlangıç noktası olarak kullanmak heyecan vericidir.

Kullanıcı araştırması yolculuğunuz devam ederken The CPO Club bültenine abone olmayı unutmayın; bu bülten, kullanıcı deneyimi araştırması söz konusu olduğunda yeni ve zamanında tavsiyeler için en sevdiğim kaynaklardan biridir.

Mutlu araştırmalar!

Cori Widen
Cori Widen currently leads the UX Research team at Lightricks. She worked in the tech industry for 10 years in various product marketing roles before honing in on her passion for understanding the user and transitioning to research.
Follow the author:

You may also like