Toekomstige trends in productontwikkeling (met CK Hicks en Scotty Moon van Crema)

Michael Luchen

Elke dag horen we over golven van innovatieve nieuwe technologieën die beloven onze toekomst vorm te geven. Van augmented reality tot privacy, van blockchain tot bredere wereldwijde internettoegang en meer. De hoeveelheid technologie die tot onze beschikking staat, kan fundamenteel veranderen niet alleen hoe toekomstige producten worden gebruikt, maar ook hoe ze worden ontwikkeld. Vandaag verwelkomen we twee zeer bijzondere gasten voor een rondetafelgesprek over dit onderwerp. Blijf luisteren.

Dit is de podcast van The CPO Club. De stemmen van de community die het draaiboek schrijft voor productmanagement, ontwikkeling en strategie. We worden gesponsord door Crema, een digitaal productbureau dat individuen en bedrijven helpt floreren door creativiteit, technologie en cultuur. Meer informatie vind je op crema.us. Blijf luisteren voor praktische, authentieke inzichten die je helpen succesvol te zijn in de wereld van productmanagement.

Goed. Ik ben erg enthousiast om jullie vandaag kennis te laten maken met twee vrienden en collega's in de show: CK Hicks en Scotty Moon.

CK is een creatief technoloog die onderzoekt hoe mensen omgaan met technologie in de wereld om hen heen. Zijn rol richt zich op het stimuleren van functionaliteit, discipline en innovatie door middel van realistische prototypes en benaderingen, terwijl hij een leercultuur ondersteunt door te maken en samen te werken met anderen in verschillende media. Je vindt hem meestal met een pen in de hand, een vreemd stukje technologie op zijn bureau en tot aan zijn ellebogen in code. Bovenal helpt hij graag mensen hun doelen te bereiken. Hij gelooft dat tijd onze grootste valuta is en dat mensen onze waardevolste hulpbron zijn.

Scotty is senior applicatieontwikkelaar. Hij bouwt producten als lid van het productieteam en helpt tegelijkertijd het ontwikkelteam als geheel te begeleiden en van richting te voorzien. Zijn passie ligt bij de ontwikkeling van mobiele applicaties. Hij is al meer dan vijftien jaar professioneel ontwikkelaar, maar heeft zich de afgelopen vier jaar voornamelijk gericht op het bouwen van native applicaties voor Android en iOS. Dankzij zijn achtergrond in webontwikkeling en design beschikt Scotty over unieke vaardigheden voor de uitdagingen van het bouwen van moderne API-gestuurde applicaties. Buiten zijn werk brengt hij meestal tijd door met zijn gezin van vijf kinderen en zijn geweldige vrouw, met vrienden of gitaarspelend.

CK en Scotty, welkom bij de show.

CK Hicks

Hé, bedankt dat we er mogen zijn.

Michael Luchen

Goed. Zijn jullie klaar om over de toekomst te praten?

Scotty Moon

Ja.

Michael Luchen

Mooi. Ik ben erg enthousiast over deze discussie, maar om te beginnen: wat drijft jullie passie voor toekomstige technologieën?

CK Hicks

Ik hou van dat citaat. Ik denk dat het van Dennis Gabor komt — zo spreek je zijn naam toch uit? De toekomst kan niet worden voorspeld, maar wel worden uitgevonden. Dat spreekt mij aan. Zelfs als je onze introducties hoort en de dingen waar we gepassioneerd over zijn, krijg je de kans om dingen te bouwen waarvan je wilt dat ze bestaan als digitale productontwikkelaar, ongeacht waar je je in de stack, het proces of iets anders bevindt. Daar word ik echt enthousiast van.

Scotty Moon

Ja. Voor mij ben ik gewoon iemand die er moeite mee heeft om niet altijd een vroege gebruiker van elk klein ding te willen zijn. Daardoor houd ik de vinger aan de pols van wat er in de technologie gebeurt en gaat het meeste nieuws dat ik lees over technologie.

Je begint patronen te zien en ontwikkelingen te herkennen die zich door de jaren heen voordoen en best spannend zijn. We hebben hier in onze vrije tijd veel over gesproken, Michael, maar ik weet gewoon niet wat het is. Ik heb altijd van technologie gehouden en het is mijn passie — wat mij op het werk en in alles wat ik doe drijft.

Michael Luchen

Ja.

Scotty Moon

Ik hou daarvan.

Michael Luchen

Die nieuwsgierigheid.

Scotty Moon

Ja.

Michael Luchen

Hoe pak je het aan om nieuwe technologieën te beoordelen? We hebben het over technologie, maar ook over de context van productontwikkeling. Hoe beoordeel je bijvoorbeeld enkele van de meest geavanceerde technologieën die we vandaag bespreken?

CK Hicks

Ik denk dat het vooral een kwestie is van ermee spelen. Je kijkt rond, ziet wat mensen met vergelijkbare trends of technologie doen, leert daarvan en past het zelf toe. Je handen vuilmaken is een enorm belangrijk onderdeel, maar door de jaren heen zie je ook dat de slinger de ene kant op beweegt en daarna weer terugkomt.

Patronen herhalen zich in de dingen die mensen creëren, omdat mensen steeds vergelijkbare dingen maken. Ze krijgen alleen nieuwe toepassingen. Bij je beoordeling kun je terugkijken naar oude patronen en naar hoe dingen vroeger waren, en daar veel van leren. Vervolgens kun je dat gebruiken om te bepalen hoe je een nieuwe combinatie van vergelijkbare elementen wilt implementeren of onderzoeken.

Scotty heeft gewoon vijf mobiele telefoons. Zo heb ik hem het zien doen.

Gerelateerde podcast: Mensgedreven ontwikkeling (met Sam Higham van Glean)

Scotty Moon

Dat klopt. Ik probeerde te bedenken wat mij ertoe brengt een technologie te willen adopteren of er nog eens naar te kijken. Meestal probeer ik te beoordelen of iets mijn leven gemakkelijker maakt.

Er zijn zoveel dingen die om onze aandacht strijden en vaak is iets gewoon het glanzende nieuwe ding. Vooral in ontwikkeling is het gemakkelijk om daarin verstrikt te raken. Daarom moet je jezelf volgens mij vragen stellen: waarom bestaat dit? Is iemand gewoon met een bepaald gebied aan het experimenteren, of is dit een herinterpretatie van iets ouds dat gewoon beter is?

We hebben veel geëxperimenteerd met virtual reality en augmented reality. De sector houdt zich daar al een tijd mee bezig, maar niemand heeft nog echt een geweldig product gemaakt. Toch kun je zien dat het toekomst heeft, vanwege veel van de mogelijkheden die het biedt. Het herinterpreteert hoe we omgaan met de wereld om ons heen. Dat is echt interessant.

Michael Luchen

Een van de dingen waar ik in dit gesprek over nadenk, is hoe je zulke nieuwe technologieën beoordeelt. Voor mij begint het met nieuwsgierigheid, maar pragmatischer bekeken vanuit productmanagement denk ik aan de adoptiecurve van gebruikers en aan hoe die langzaam begint met de vroege gebruikers.

Daarna krijg je mensen die er gepassioneerd over zijn, totdat het de massa bereikt en de curve omhoogschiet. In een ideale wereld blijf ik in de ruimte van nieuwe en innovatieve producten en ergens bij de vroege gebruikers. Ik lees altijd over nieuwe en innovatieve dingen.

Zodra iets wat verder op de curve komt en ik denk: dit gaat waarschijnlijk echt doorbreken en in de toekomst een belangrijk onderdeel worden van de producten die we bouwen, dan stap ik graag in — vlak voordat het de curve van massale adoptie bereikt.

CK Hicks

Dus je vindt het niet leuk om het nieuwste te krijgen en je werkproces drie weken lang te laten verstoren?

Michael Luchen

Waarschijnlijk is dat precies waarom ik zo ben: ik heb dat eerder vaak gedaan. Het is erg leuk, maar wanneer je werkproces drie weken lang wordt verstoord, denk je wel even: ho, wacht. Het gaat er volgens mij nog steeds om dat je die houding mag hebben.

Het is gewoon een kwestie van je tijd afbakenen en ruimte maken om met iets te spelen, zodat je werkproces niet drie weken volledig wordt verstoord.

Scotty Moon

Ik denk dat het veel te maken heeft met een eerder gesprek dat we hebben gehad: de hoeveelheid frictie die iets in je leven brengt of juist wegneemt.

Wanneer ik bijvoorbeeld overstap van een Google-product naar iets anders, vraag ik me af: maakt dit product mijn leven gemakkelijker, of heb ik het gevoel dat ik door allerlei hoepels moet springen?

Zelfs iets eenvoudigs als Safari tegenover Chrome. Ik gebruik Chrome vanwege alle plug-ins, accounts voor meerdere gebruikers en andere functies, omdat ik zo vaak moet schakelen tussen werk en mijn gewone leven. Als ik naar Safari overstap, veroorzaak ik dus frictie. Zijn de overstapkosten of de frictiekosten het voordeel waard? Volgens mij kun je datzelfde toepassen op technologie. Als je verschillende dingen uitprobeert, hoeveel frictie brengt dit dan in je leven, of hoeveel neemt het weg?

CK Hicks

Dat is goed.

Michael Luchen

Dat is een geweldige metafoor. Laten we nadenken over enkele specifieke technologieën die onze aandacht hebben. Welke komen bij jullie op?

CK Hicks

Je noemde er al veel in de introductie: AR, VR en MR, vooral door de opkomst van vormen van entertainment die nu populair worden. De technologie begint logisch te worden en maakt het mogelijk verhalen op verschillende niveaus en met verschillende vormen van interactiviteit te vertellen.

Blockchain is enorm belangrijk. Iedereen denkt er momenteel over na. Apple stapt over op ARM. Er zijn zoveel dingen, zelfs alleen al in de lijst die je eerder noemde. Dat zijn de dingen die bij mij vooraan in mijn gedachten staan. Maar ook kleine dingen, zoals de manier waarop een bedrijf een nieuwe versie van iets implementeert, zijn interessant. Je weet nooit precies wat het verschil is tussen een bepaalde datasnelheid en een nieuwe snelheidslaag. Het blijft een dataservice, maar brengt nieuwe innovaties met zich mee. Het leuke voor mij is hoe al die zaken met elkaar verbonden raken.

Scotty Moon

Ja.

Michael Luchen

Andere dingen die bij mij opkomen zijn privacy, vooral omdat er steeds meer diensten zijn en steeds meer gegevens worden gedeeld. Hoe beïnvloedt privacy de toekomst van productontwikkeling? En daarnaast neemt de internettoegang toe. We horen veel over Starlink, dat snelle satellietinternettoegang tegen relatief betaalbare kosten mogelijk maakt. Ook 5G wordt sneller en biedt in sommige gevallen vrijwel glasvezelsnelheden.

Dit verandert niet alleen wie toegang heeft tot internet, maar helpt ook veel meer mensen online te brengen die dat eerder niet waren.

Scotty Moon

Iets anders waar ik veel over nadenk, is de manier waarop we met computers omgaan. Zeker nu Apple een nieuwe tabletcomputer uitbrengt: de nieuwe iPad met de M1. Meer kracht, en dat sluit aan bij het ARM-architectuuronderdeel. Het zet ons al lange tijd aan het denken: wat is een computer?

Kunnen we alleen met deze tablet werken? Kan ik alles doen? Als je vooruitkijkt, kun je je afvragen waar dit naartoe kan gaan. Misschien is dit Apples overgang naar een toekomst met meer augmented reality. Stel je voor dat je een apparaat bij je draagt, maar dat je interface bestaat uit een AR-bril of iets dergelijks.

Michael Luchen

Dat is ongelooflijk spannend. Ik wil daar graag op voortbouwen. Laten we augmented reality uitpakken, evenals de technologieën die ermee verbonden zijn: virtual reality, mixed reality en dergelijke. Wat maakt je naast wat je net deelde nog meer enthousiast over deze technologieën?

 

CK Hicks

In de ruimte van mixed reality — en ik wil XR daar ook bij betrekken — gaat het om een verzamelnaam voor veel van deze technologieën. The Mandalorian heeft dit populair gemaakt, maar het idee is dat je een mixed-reality-ervaring gebruikt om workflows te vervangen of aan te vullen die vroeger zeer moeilijk uitvoerbaar waren.

Misschien vergden ze veel extra productie of verloor je inzicht in hoe een proces werkte. Nu gebeurt alles in realtime. Als je er niet bekend mee bent: de ledwanden waarop films worden opgenomen in plaats van greenscreens of achterprojectie zijn in feite een geavanceerdere vorm van projectie.

Projectie bestaat al heel lang in films, maar nu gebeurt dit met zo'n hoge nauwkeurigheid en is het zo sterk verbonden met de camera en al het andere dat er een vrijwel naadloze vermenging ontstaat tussen wat zich op de set bevindt en wat op de achtergrond staat. Zelfs scherptediepte, belichting en andere elementen zijn nu met elkaar verbonden.

Dat vind ik spannend, omdat het de manier verandert waarop je nadenkt over het vertellen van een verhaal. Zeker in 2020, toen er een wereldwijde pandemie was, veranderde dit de manier waarop producties werden uitgevoerd. Door verbeteringen in internetsnelheid hoefden bepaalde aantallen crewleden niet meer op dezelfde plek aanwezig te zijn.

Veel van deze ontwikkelingen grijpen in elkaar. Je kunt gemengde werelden creëren die immersief zijn voor de mensen die er aanwezig zijn, maar ook beter zijn voor de workflow als geheel, omdat meer mensen vanaf het allereerste begin kunnen zien hoe iets eruit zal komen te zien. Daarom is AR ook zo spannend: als ik een klein portaal in mijn hand kan hebben waarmee ik een andere wereld kan bekijken en op een andere manier met iets kan omgaan, of als het mijn omgeving aanvult door te tonen op welke knop ik moet drukken, dan is dat fantastisch.

Die informatielaag boven op wat je ziet is ongelooflijk krachtig wanneer die op het juiste moment in realtime wordt toegepast.

 

Scotty Moon

Denk aan de dingen die we vaak als vanzelfsprekend beschouwen: de supercomputer in onze zak. Toen Apple de iPhone introduceerde, herinner ik me dat ik naar die presentatie keek en dacht: ik kan niet geloven dat dit gebeurt.

Het voelde als de toekomst, als Star Trek. Het was indrukwekkend. Nu vinden we het vanzelfsprekend. Maar als je nadenkt over wat er voortdurend gebeurt wanneer we dit apparaat gebruiken, verschijnt de gebruikersinterface wanneer je die nodig hebt en verdwijnt hij wanneer je hem niet gebruikt.

Het heeft voortdurend een volledig nieuwe gebruikersinterface. Het toetsenbord vormt daardoor niet langer dezelfde frictie. Het is niet langer iets waar we ons doorheen moeten werken. Volgens mij is de volgende stap de omgeving waarin je je bevindt. De omgeving waarin ik ben, vormt niet langer de grens die mij verhindert iets te doen of een creatieve ruimte te hebben.

Je kunt jezelf als het ware naar elke gewenste ruimte verplaatsen. Op praktisch niveau hoef je je dan geen zorgen meer te maken over de grootte van de monitor voor je. Je kunt gewoon zwevende vensters voor je hebben en in feite een onbeperkt bureaublad gebruiken.

Ook het toetsenbord hoeft geen probleem meer te zijn, omdat het kan verschijnen waar je het nodig hebt. Het spannende is dat computers snel genoeg worden en schermen een hoge genoeg beeldkwaliteit krijgen om fotorealistisch te lijken. Als technologie uit de weg verdwijnt, denken we er niet eens meer over na.

We denken dan gewoon na over het volgende dat we kunnen bouwen.

 

CK Hicks

Dat is heel goed.

 

Michael Luchen

Waar denk je dat we over één tot drie jaar staan met augmented reality, VR, XR en dergelijke?

 

Scotty Moon

Als Apple Glass uitkomt, denk ik dat het goed gaat, want het klinkt alsof ze ergens aan werken. Ik weet het niet zeker. Ik zou graag zeggen dat we veel verder zullen zijn, maar we hebben nog geen consumentenproduct gezien dat echt heel goed is.

 

CK Hicks

De adoptie van VR door consumenten is nog steeds erg laag. Zelfs betaalbare brillen zoals de Quest zijn vooral een toegangspoort tot VR. Ze bieden nog niet de volledig meeslepende ervaring die we allemaal willen. Ik denk dat drie jaar waarschijnlijk realistischer is dan één jaar voor een bredere adoptie van VR bij consumenten.

Dan kunnen we dingen doen zoals gedistribueerde conferenties, sociale bijeenkomsten en dergelijke in een omgeving met een betere beeldkwaliteit.

Facebook stimuleert dit sterk met veel van zijn hulpmiddelen. AR loopt echter tegen grenzen aan wat betreft de hardware en wat we zelfs op deze geweldige computers in onze zak kunnen doen.

Ik zou graag zien dat een bedrijf als Apple die barrière doorbreekt en meer rekenkracht in het verwerkingsgedeelte stopt, zodat we meer overlays en meer realtimefunctionaliteit kunnen gebruiken. Dan voelt het niet meer alsof iets door de ruimte springt wanneer je een personage plaatst en het plotseling naar een muur springt omdat het probeert te bepalen waar de vlakken zijn.

Volgens mij gaan we daar in de toekomst veel meer van zien.

 

Michael Luchen

Als we het hebben over technologie die al in onze iOS- en Android-telefoons zit: AR wordt al enkele jaren goed ondersteund op onze telefoons. Zowel Apple als Google ontwikkelen hulpmiddelen waarmee productteams met deze technologie kunnen experimenteren en die aan hun apps kunnen toevoegen.

Een telefoon of tablet voor je gezicht houden is echter niet de beste manier om AR te ervaren. De beste manier is natuurlijk via mooie, dunne en lichte transparante brillen — zoals Scotty al zei: Apple Glass. Daarom vraag ik me af of de bedrijven die vandaag met AR experimenteren en de bestaande hulpmiddelen voor iOS- en Android-ontwikkeling gebruiken, degenen zijn die zullen floreren.

De komende één tot drie jaar zouden Apple, Google, Amazon en Facebook volgens geruchten allemaal met brillen van de volgende generatie kunnen komen. Vaak gebruiken die dezelfde ontwikkelplatforms die vandaag al bestaan. Ik denk aan de overgang naar de Apple Watch, die sterk gebaseerd is op dezelfde iOS-frameworks.

Als je een bekwame iOS-ontwikkelaar bent, kun je dus eenvoudig overstappen naar ontwikkeling voor de Apple Watch. Misschien zien we iets vergelijkbaars met Apple Glass en andere producten.

 

CK Hicks

Het helpt om te beseffen dat we AR momenteel in een zeer beperkte vorm ervaren via ons mobiele apparaat. Denk er eens over na dat het apparaat niet langer de plek van interactie is. Je kunt een geweldige AR-ervaring hebben in de vorm van een transparant scherm waar je doorheen kijkt.

Je zou zo'n scherm bijvoorbeeld bij de Grand Canyon kunnen plaatsen, waarna het verschillende kenmerken aanwijst en toont waar bepaalde elementen zich bevinden. Het hoeft niet mobiel te zijn. Het hoeft alleen de werkelijkheid aan te vullen.

We moeten eerlijk zijn: dit zijn nog maar de beginjaren van veel van deze technologieën. Wanneer iemand die barrière doorbreekt en we naar de volgende fase gaan, wordt het pas echt spannend.

 

Scotty Moon

Ja. Ik wilde zeggen—

Michael Luchen

Nee, ga je gang.

Michael Luchen

Een technologie die momenteel een barrière lijkt te doorbreken, is blockchain. Vooral door de hype rond cryptovaluta. Maar praktisch gezien: waar gaat blockchain naartoe? En hoe kunnen productteams blockchaintechnologieën in de nabije toekomst benutten?

CK Hicks

Er zijn interessante projecten die niet alleen over cryptovaluta gaan. Cardano Africa is een goed voorbeeld, of op zijn minst een interessant gedachte-experiment. We zullen over een paar jaar zien of het een goed idee was. De Ethiopische overheid werkt daar samen met een bedrijf aan de invoering van blockchain voor vijf miljoen burgers. Het systeem fungeert als registratie voor onderwijs en als economische stabilisator, specifiek voor onderwijs.

De betrokken mensen krijgen een digitale identiteit die traceerbaar en niet-vervangbaar is. Die identiteit kan niet zomaar worden gemanipuleerd of vervormd, wat in veel ontwikkelingslanden moeilijker te voorkomen is omdat daar niet dezelfde processen en overheidslagen bestaan als in sommige westerse landen.

Het is interessant om te zien dat iemand deze technologie gebruikt en vraagt: wat kunnen we doen met een gemeenschappelijk grootboek waarin iedereen alles weet? Tegelijkertijd is het belangrijk te begrijpen dat je blockchain niet zomaar boven op een bestaande stack kunt plaatsen en kunt verwachten dat alles goed gaat.

Er is bijvoorbeeld een medisch systeem in Duitsland dat vaccinaties registreerde. Mensen konden een QR-code scannen en hun informatie bekijken, omdat die op de blockchain was opgeslagen. De privégegevens waren afgeschermd, maar iedereen met de QR-code kon een beperkte versie van de medische gegevens bekijken. Dat is niet goed.

Je kunt blockchain dus niet zomaar overal bovenop zetten. Je moet het zorgvuldig ontwerpen, begrijpen wat het hulpmiddel doet en weten waar het tekortschiet, want elk hulpmiddel heeft een faalpunt.

Er zijn geweldige dingen die deze technologie kan doen, maar we moeten oppassen dat we haar niet zonder nadenken overal toepassen.

Scotty Moon

Ik heb persoonlijk niet enorm veel tijd aan blockchain besteed, afgezien van wat experimenteren met cryptovaluta. Ik bezit dus wat digitale munten, net als iedereen.

Michael Luchen Waarom ben je dan nog niet met pensioen?

Scotty Moon

Ik behandelde het waarschijnlijk zoals je met speelgoed moet omgaan. Maar goed.

Michael Luchen

Laten we het hebben over de opkomst van ARM-chips als primaire processors in apparaten. Apple loopt voorop in deze ontwikkeling. Ze bouwen hun eigen ARM-chips in hun hoogwaardige en goedkopere apparaten.

De nieuwste iPads hebben de M1-chip. De ARM-chip daarin, net als in de nieuwste iMacs, zou beter presteren dan de eersteklasproducten van de vorige generatie die op x86-chips waren gebaseerd. ARM-chips zitten al in onze telefoons en we horen steeds vaker geruchten dat andere grote organisaties hun eigen ARM-chips ontwikkelen.

Wat denk je dat deze chips mogelijk gaan maken, vooral voor de producten die we dagelijks bouwen of gebruiken?

CK Hicks

Scotty, dit is helemaal jouw onderwerp.

Scotty Moon

Ik word hier echt enthousiast van, omdat het bijna onvermijdelijk lijkt. We begonnen met enorme machines. In mijn eerste programmeerjaren werkte ik op een computer ter grootte van een airconditioningunit. Het was een mainframe en gigantisch.

Door de jaren heen probeerden we alles kleiner en sneller te maken. Daarna kwam ARM met energiezuinige architecturen die klein maar steeds krachtiger zijn. Een paar jaar geleden liet iemand in benchmarks zien dat de meeste mobiele telefoons sneller waren dan veel computers die op dat moment uitkwamen.

Voor mensen die nu producten bouwen, betekent dit dat steeds meer platforms — vooral Apple — worden aangemoedigd om zowel op mobiele apparaten als op desktops te werken. Dat sluit ook aan bij tabletcomputing. Je schrijft één app die op je telefoon, tablet en desktop werkt met dezelfde codebasis. Als alles dezelfde processor en architectuur gebruikt, wordt dat veel eenvoudiger.

Als je daar nu nog niet naar kijkt, zou je dat volgens mij wel moeten doen.

CK Hicks

Honderd procent. De ARM-architectuur wordt door Apple in licentie gebruikt. ARM is een organisatie die nu eigendom is van Nvidia, de belangrijkste producent van grafische kaarten. Nvidia en Apple waren niet altijd vrienden, maar de ARM-verbinding tussen hen zorgt ervoor dat de licentie en ontwikkeling kunnen doorgaan.

Dat is spannend, omdat meerdere technologiereuzen deze ontwikkeling vooruitduwen. De architectuur van ARM is duidelijk beter geschikt voor veel van de toepassingen die we tegenwoordig bouwen. De nieuwe iPad is razendsnel en blijft koel.

Stel je voor dat serverparken uit ARM-chips worden opgebouwd. Ze zouden veel minder stroom gebruiken en minder warmte produceren. Dat is een interessante ontwikkeling voor productontwikkeling, nu de sector deze technologie op grote schaal adopteert.

Scotty Moon

De overstap naar ARM zal waarschijnlijk ook meer spelers aantrekken. In de x86-wereld heb je vooral Intel en AMD. Nu horen we bijvoorbeeld dat Google aan zijn eerste eigen siliciumchip werkt, de GS101. Die zou de volgende Android-telefoon van Google kunnen aandrijven.

Je zult waarschijnlijk meer bedrijven de strategie van Apple zien volgen. Samsung doet dit ook al goed. Het bedrijf heeft eigen chips die in telefoons en sommige laptops worden gebruikt.

Bedrijven zullen steeds meer de hardware én de software willen beheersen. Daardoor ontstaan volledige ecosystemen. Microsoft werkt ook in die richting.

Michael Luchen

Het wordt interessant om te zien wat dit betekent voor specialisatie. Meer controle kan betekenen dat je voor het Apple-, Google- of Microsoft-platform ontwikkelt. Maar als we teruggaan naar augmented reality, brillen en draagbare apparaten, zien we dat die vandaag ook al ARM-chips gebruiken.

Zelfs AirPods bevatten ARM-chips. Naarmate er meer technologie om ons heen bestaat, kunnen deze kleine, energiezuinige en krachtige chips allerlei nieuwe hardware mogelijk maken die we nog niet hebben gezien of bedacht.

Scotty Moon

Je ziet ook steeds meer gespecialiseerde chips. AirPods hebben bijvoorbeeld chips die ruimtelijk bewustzijn ondersteunen. Daardoor krijg je ruimtelijke audio en kun je direct tussen apparaten schakelen.

Naarmate meer bedrijven investeren in hun eigen processors, ontstaan processors die meer bieden dan alleen ruwe rekenkracht. Ze voegen speciale functies toe.

Michael Luchen

Laten we overstappen naar iets dat momenteel wat grijs is: privacy. Het is niet alleen relevant voor producten van de toekomst, maar ook voor producten die vandaag worden gebouwd. Hoe kijken jullie aan tegen privacy bij producten?

Een nieuw productteam kan ervoor kiezen gegevens open en toegankelijk te maken, bijvoorbeeld voor advertentie-inkomsten of een betere gebruikerservaring. Het risico is dat gebruikersgegevens ergens worden gebruikt en mensen mogelijk worden geïdentificeerd op manieren waar ze zich niet prettig bij voelen.

Aan de andere kant heb je bedrijven zoals Apple, die zoveel mogelijk verwerking op het apparaat zelf willen uitvoeren dankzij ARM-chips, in plaats van gegevens naar een server te sturen en die te combineren met gegevens van anderen.

Hoe gaan we vanaf hier verder? Hoe benader je privacy bij het bouwen van een nieuw product?

Scotty Moon

Een belangrijk uitgangspunt is dat we dingen eerst voor mensen bouwen. Je bouwt een product dat door een persoon wordt gebruikt. Wat je ook samenstelt met technologie, AI of machine learning, je bouwt het voor een eindgebruiker.

Privacy moet daarom mensgedreven zijn, omdat we uiteindelijk geven om de gevolgen voor de persoon die ons product gebruikt. Als je tijdens de ontwikkeling het perspectief verliest dat je iets voor een ander mens bouwt, kun je beslissingen nemen in dat grijze gebied zonder rekening te houden met de gevolgen voor die persoon.

We moeten al onze beslissingen met dat uitgangspunt nemen. Dat betekent niet dat je altijd simpelweg een vinkje bij privacy kunt zetten. Het betekent dat je bij elke beslissing moet nadenken over waar je snelkoppelingen neemt, waar je optimaliseert en waar je extra scheidingen aanbrengt. Dat moet allemaal gebeuren met een mens als uitgangspunt.

CK Hicks

Als ik nu een product zou bouwen, zou ik mezelf afvragen waarom ik de informatie van mijn eindgebruikers nodig heb. Apple heeft het voortouw genomen door gebruikers meer mogelijkheden te geven om bedrijven te blokkeren die informatie verzamelen of hen volgen.

Google volgt. Als je bedrijfsmodel volledig afhankelijk is van zulke gegevens, moet je misschien herstructureren en een nieuw bedrijfsmodel vinden. Denk na over waarom je product moet bestaan en wat je toevoegt dat anderen niet bieden.

Ik zie vaak mensen zeggen: ik wil dit bouwen en denk later wel na over het bedrijfsmodel. Vaak betekent dat advertentie-inkomsten. Ik vraag me af hoeveel dat gaat veranderen. Wordt het een enorme omwenteling, of krijgen we gewoon advertenties die minder relevant zijn?

Ik zou in elk geval stilstaan bij het bedrijfsmodel en nadenken over hoe je een duurzame app kunt maken die misschien niet afhankelijk is van gebruikersinformatie of advertentie-inkomsten.

Michael Luchen

Dat is goed. Het is ingewikkeld en vereist doelbewust nadenken. Niet simpelweg: we moeten gebruikersgegevens wel of niet verzamelen. Ik vind het vooral sterk hoe jullie dit verbinden aan het bedrijfsmodel en eraan herinneren dat er aan het andere eind van de interactie een mens staat, geen gegevenspunt.

Scotty Moon

Hoewel Apple en Google nieuwe richtingen inslaan om de privacy van gebruikers te beschermen, beschikken ze nog steeds over veel informatie over je en dat zal waarschijnlijk zo blijven.

Als je online bent of een mobiele telefoon gebruikt, weet je telecomprovider veel over je en over waar je naartoe gaat. Het negatieve aan privacy is volgens mij vooral wanneer informatie zonder je medeweten wordt verkocht of gebruikt.

Je kunt iemands informatie echter ook voor goede doeleinden gebruiken. Als je probeert te helpen en merkt dat iemand bepaald gedrag vertoont, kun je misschien een stimulans geven om dat gedrag te veranderen. Er zijn legitieme toepassingen voor het verzamelen van informatie.

Veel van wat we nu zien, is volgens mij vooral een gevolg van de advertentiewereld.

CK Hicks

Een snel voorbeeld daarvan is het Zoek mijn-netwerk. Denk aan AirTags. Die worden bijgewerkt door de nabijheid van mensen die niet eens eigenaar zijn van jouw AirTag, maar wel energiezuinige signalen kunnen doorgeven over waar het apparaat zich bevindt.

Dat zijn verbonden netwerken die nog steeds privé kunnen zijn. Dit sluit ook weer aan bij blockchain. Op een bepaald schaalniveau is een laag die vraagt dat iedereen bijdraagt nuttig en kan die geweldige dingen mogelijk maken.

Scotty Moon

Ik weet niet of ik een manier heb gezien om je daarvoor af te melden. Misschien bestaat die wel, maar ik ben benieuwd.

Michael Luchen

Ik heb die ook niet gezien. Dat is interessant, want het is een belangrijk voordeel van het systeem. Een bedrijf dat privacy centraal stelt, doet misschien iets waar niet iedereen zich prettig bij voelt. Het idee is dat er miljarden iOS-apparaten zijn die samen een gedecentraliseerd Zoek mijn-netwerk vormen.

Ik heb een AirTag aan mijn sleutelhanger. Toen ik gisteren terugkwam van een wandeling met mijn partner, kreeg zij een melding op haar iPhone dat mijn AirTag bij haar was gedetecteerd. Ze kon ervoor kiezen de melding toe te staan of die permanent te verbergen.

Dat was de enige vorm van afmelden die ik zag: als iemand lange tijd een AirTag bij zich heeft, krijgt die persoon een melding.

Scotty Moon

Zei ze ja?

Michael Luchen

Ik heb haar telefoon gepakt.

Scotty Moon

Wie is deze engerd?

Michael Luchen

We kunnen hier nog allerlei onderwerpen bespreken, niet alleen privacy maar ook de toekomst van technologie en hoe we die toepassen binnen productontwikkeling. Voor we afronden heb ik nog één laatste vraag: wat geloven jullie, op basis van ons gesprek vandaag, over de toekomst van productontwikkeling?

CK Hicks

Decentralisatie is momenteel een enorm thema. We moeten allemaal weten hoe en waar we die toepassen. Je kunt decentralisatie gebruiken op een manier die vooruitgang belemmert omdat ze nieuwe problemen veroorzaakt, of op een manier die potentieel ontsluit door verantwoordelijkheid te spreiden.

Productteams moeten nadenken over producten die verantwoordelijkheden scheiden zonder nieuwe faalpunten toe te voegen. Als je de werklast verdeelt, introduceer je mogelijk ook nieuwe punten waarop het systeem kan falen.

Zoek manieren om het evenwicht tussen die twee te vinden. Dat kan interessante vooruitgang opleveren, ongeacht in welke sector je werkt.

Scotty Moon

Het patroon dat ik zie, is dat alles overal aanwezig wordt en de computer zo onzichtbaar wordt dat we bijna niet meer merken dat hij er is. Waar we lopen en waar we naartoe gaan, alles is zich bewust van wat er gebeurt.

Het zou interessant zijn om manieren te ontwikkelen om die netwerken te benutten, terwijl technologie leuk en prettig blijft en tegelijkertijd uit de weg verdwijnt. De gebruiker hoeft er niet over na te denken. Ook dit komt terug op het verminderen van frictie.

Michael Luchen

Ik heb momenteel een heel jonge peuter en probeer me voor te stellen in welke wereld hij opgroeit en hoe computing er voor hem uit zal zien. We horen nu de term metaverse, waarmee in feite de gedecentraliseerde dataficatie wordt bedoeld van alles waarmee we omgaan.

Op dit moment gebeurt dat via schermen, maar de komende jaren kan dat via augmented reality. Stel je voor dat er een Apple Glass-apparaat is waarmee ik een driedimensionaal object zie dat aan de aarde is gekoppeld. Scotty gebruikt misschien een Android-bril en kan hetzelfde object zien, omdat het een gedecentraliseerd object is op blockchaintechnologie.

Scotty Moon

Ik heb geen contactlenzen en uitsluitend radar nodig om alles om me heen te kennen.

CK Hicks

Daar heb je het.

Michael Luchen

De eerste versies hiervan zien we al in games zoals Roblox en Fortnite. Mijn peuter zal die games of de volgende versies ervan waarschijnlijk gaan spelen.

Entertainment zal veel meer worden dan entertainment. Het zal alle technologieën en overwegingen raken die we vandaag hebben besproken. Als ik denk aan de toekomst van productontwikkeling, alle complexiteit en alle spannende mogelijkheden buiten de schermen waar ons publiek nu naar kijkt, is het belangrijk dat iedereen nieuwsgierig blijft en onderaan die curve blijft spelen.

Zo kun je klanten, belanghebbenden en gebruikers met vertrouwen helpen geweldige productervaringen met deze nieuwe technologieën te creëren.

Ik wil graag nog enkele persoonlijke bliksemvragen stellen die ik iedereen in de podcast stel. Is dat goed voordat we afsluiten?

CK Hicks

Zeker.

Scotty Moon

Zeker.

Michael Luchen

Welke persoonlijke gewoonten hebben het meest bijgedragen aan jullie succes?

CK Hicks

Noem je het succes als je je geld verdient met dingen kapotmaken? Als ontwikkelaars doen we dat volgens mij. Het zijn veel kleine inspanningen die je aan elkaar koppelt tot momentum: onderzoeken, een prototype maken, beoordelen en opnieuw beginnen.

Dat is volgens mij de kerncyclus van persoonlijke gewoonten. Ik kom daar steeds op terug, ongeacht op welk niveau van het werk ik bezig ben. Nieuwsgierigheid drijft die cyclus.

Scotty Moon

Ik werk eigenlijk in mijn hobby. Ik voel me soms ongelooflijk gelukkig dat ik ontwikkelaar kan zijn. Wanneer ik niet werk, wanneer ik niet codeer, ben ik aan het coderen.

Ik hou gewoon van technologie. Ik blijf meestal doorgaan: ik denk na over ideeën, lees technologienieuws en zoek naar patronen in de sector. Dat helpt me duidelijk in mijn werk.

Michael Luchen

CK, wat is je favoriete hulpmiddel dat je regelmatig gebruikt?

CK Hicks

De Apple Pencil. Toen ik zag dat een andere productmanager bij Crema die gebruikte om in Miro op een plakbriefje te schrijven, maakte mijn brein eindelijk de verbinding: dit is papier.

Sindsdien gebruik ik een iPad om aantekeningen te maken. Ik heb nog steeds overal papier liggen, maar voor mij beginnen hier veel processen. Pen op papier of pen op een scherm zetten, iets mechanisch uitwerken en het daarna in digitale vorm brengen.

Michael Luchen

Scotty?

Scotty Moon

Waarschijnlijk het apparaat dat ik nu in mijn hand heb: mijn telefoon. We gebruiken die voortdurend. Het is waarschijnlijk het apparaat dat we het meest vasthouden. Het heeft zoveel creativiteit in mijn leven gebracht, omdat ik steeds denk: hoe kan ik dit nog beter gebruiken?

CK Hicks

Heb je op je telefoon een app voor je telefoon gebouwd?

Scotty Moon

Ja.

CK Hicks

Dat is bijna het begin van de film Inception.

Scotty Moon

Dat gaat gebeuren. Video's monteren die je met je telefoon hebt opgenomen.

CK Hicks

Daar heb je het.

Scotty Moon

Het is gewoon een werkpaard.

Michael Luchen

Tot slot: welk advies zou je geven aan iemand die aan het begin van zijn productreis staat?

CK Hicks

Nieuwsgierigheid is de kern. Dat klinkt misschien cliché, maar nieuwsgierigheid kan ook ontevredenheid veroorzaken, omdat je steeds naar het volgende glanzende ding wilt.

Als je nieuwsgierig bent en die ontevredenheid voelt, leer dan die af te wegen tegen de sunk-costbias. Denk niet dat je ooit te diep in iets zit om terug te stappen en van richting te veranderen. Of gebruik wat je weet om verder te gaan naar het volgende gebied.

Mensen creëren dingen op vergelijkbare manieren als mensen vóór hen. Concepten en kernprincipes van uitvinden zijn niet noodzakelijk nieuw; het zijn vaak nieuwe combinaties. Je kunt nieuwsgierig blijven zonder een oude mopperkont te worden die alle nieuwe dingen afwijst.

Je hoeft niet te kiezen tussen nieuwsgierigheid en tevredenheid. Zoek een pad ertussenin. Maak je niet te veel zorgen over verzonken kosten, maar zet je ook niet te vast. Ik probeer dat nog steeds te leren en had daar jaren geleden al bewuster mee willen omgaan.

Scotty Moon

Als je een idee hebt dat te groot lijkt of waarvan je niet weet hoe je het moet bereiken, breek het dan op in kleinere stukken. Elk complex systeem bestaat uit een veelheid aan kleine systemen of onderdelen.

Als je naar een CPU kijkt, waar we vandaag veel over hebben gesproken, bestaat die in wezen uit een heleboel aan-uitknoppen. Een reeks enen en nullen. Dat is inmiddels geabstraheerd en verder uitgebouwd, waardoor we er allerlei indrukwekkende dingen mee doen. Maar in de kern bestaat het uit eenvoudige systemen.

Leer dus om dingen op te delen.

Michael Luchen

Bedankt, CK en Scotty, dat jullie bij de show waren en voor dit uitstekende gesprek.

Scotty Moon

Bedankt dat we mochten komen.

Michael Luchen

Iedereen die luistert, kan meer informatie over het werk van CK en Scotty vinden op crema.us of op LinkedIn. Bedankt dat jullie erbij waren en bedankt aan iedereen die heeft geluisterd of gekeken.

Laat gerust een beoordeling of een gedachte over de show achter. Dat helpt ons bepalen welke richting we in de toekomst met de show opgaan. Volg en sluit je ook aan bij onze community op theproductmanager.com. Bedankt iedereen en tot de volgende keer.