Een UX-onderzoeksplan maken: 6 stappen + voorbeelden

Hier is een handig overzicht om je denkproces te sturen bij de vraag of het tijd is om de mouwen op te stropen en onderzoek te doen.

Over het algemeen is gebruikersonderzoek zinvol wanneer je er een praktische reden voor hebt en voldoende tijd hebt om onderzoek te doen en bruikbare inzichten te definiëren. Het is ook belangrijk om op te merken dat het overslaan van gebruikersonderzoek het risico met zich meebrengt dat je een slecht ontworpen product ontwikkelt.

Laten we nu aannemen dat je hierover hebt nagedacht en klaar bent om te beginnen. Hieronder vind je je stapsgewijze handleiding voor het opstellen van een solide gebruikersonderzoeksplan.

Een UX-onderzoeksplan opstellen, stap voor stap

Als je snel zoekt, zie je dat de wereld vol staat met veel verschillende podcasts over UX-onderzoek, hulpmiddelen en aanpakken voor het opstellen van een onderzoeksplan. In mijn rol als hoofd gebruikersonderzoek heb ik gemerkt dat een korte, bondige éénpagina-opzet de beste manier is om je onderzoek zo te plannen dat alle belanghebbenden het kunnen begrijpen en genoeg tijd over te houden om, je weet wel, het onderzoek daadwerkelijk uit te voeren.

Hier zijn de stappen die je moet volgen bij het opstellen van je éénpagina-opzet. Je kunt bij elk van deze stappen ook AI inzetten voor gebruikersonderzoek.

Stap 1: Stem je onderzoeksdoelen af met je team 

Het is vaak verleidelijk om het gesprek over gebruikersonderzoek te beginnen met de methode—“we doen enkele interviews” of “we voeren een enquête uit.”  De waarheid is echter dat je niet kunt weten welke methode je moet gebruiken, of zelfs of je een kwantitatieve of kwalitatieve methode wilt gebruiken, totdat je samen met je team je doelen hebt vastgesteld. 

Zodra je je doelen hebt vastgesteld—in andere woorden, wat je wilt leren en waarom—en je hele team op één lijn zit, kun je beginnen met het opstellen van je onderzoeksplan.

Mijn aanbeveling:

Breng de kleinst mogelijke, meest relevante groep collega's bij elkaar van wie het werk rechtstreeks door je onderzoek wordt beïnvloed. Vaak bestaat deze groep uit andere productmanagers, het team voor UX- of productontwerp, productmarketingmanagers en een vertegenwoordiger van het senior management binnen het productteam.  

Denk na over wat logisch is gezien je productontwikkelingsworkflow en organisatiecultuur en breng iedereen bij elkaar.

Beschouw deze bijeenkomst als een brainstormsessie waarin je de mogelijkheid hebt om buiten je eigen denkwereld te treden en van andere collega's te horen wat zij graag willen leren. Uiteindelijk beslis jij, aangezien je het onderzoeksplan opstelt en eigenaar bent van het UX-ontwerponderzoeksproces, wat erin komt en wat niet.

Deze brainstormsessie met je collega's levert je niet alleen praktische informatie op om in je onderzoeksplan op te nemen, maar je zult ook merken dat het gemakkelijker is om draagvlak voor het onderzoeksproces te creëren wanneer je collega's het gevoel hebben dat ze er echt bij betrokken zijn.

Tip

Wanneer je met je team brainstormt, daag dan iedereen die een vraag over gebruikers aandraagt uit om uit te leggen hoe het beantwoorden van die vraag hen zal helpen belangrijke productbeslissingen te nemen. Dit is een nuttige manier om je onderzoeksdoelen terug te brengen tot de zaken die in de nabije toekomst daadwerkelijk praktische, tastbare waarde zullen hebben.

Stap 2: Schrijf het gedeelte Verhaal van je onderzoeksplan van één pagina

Nu je met je collega's hebt gebrainstormd en alle informatie hebt verzameld die je oorspronkelijk ertoe heeft aangezet om onderzoek te plannen, ben je klaar om te beginnen met het opstellen van je plan (je kunt ook AI in UX-onderzoek gebruiken om tijd te besparen bij het schrijven).

Mijn aanbeveling:

Het eerste gedeelte van je onderzoeksplan moet bestaan uit wat Het Verhaal wordt genoemd.

Het Verhaal bestaat uit 3 tot 6 zinnen waarin je kort, in woorden, uitlegt wat je doet en waarom. Het doel van dit gedeelte is om een kort verhaal te formuleren, zodat iedereen die het leest begrijpt waarom je onderzoek doet en wat de verwachte impact van je kennis zal zijn.

Laten we naar een voorbeeld kijken om je op weg te helpen. Stel je voor dat je bedrijf een mindfulness-app heeft en van plan is een communityfunctie te bouwen waarin mensen die geïnteresseerd zijn in mindfulness op een betekenisvolle manier met elkaar kunnen communiceren. Een voorbeeld van Het Verhaal kan er als volgt uitzien:

Merk op dat je in het gedeelte Verhaal vrij algemeen blijft om context en achtergrond te geven—in het volgende gedeelte schrijf je je concrete onderzoeksdoelen uit.

Stap 3: Definieer en schrijf het gedeelte Reikwijdte van je onderzoeksplan

Na het verhaal maak je het gedeelte Reikwijdte. Dit is het gedeelte van het onderzoeksplan waarin je je specifieke onderzoeksvragen definieert. Simpel gezegd schrijf je hier, meestal in een opsomming, wat je precies wilt leren uit je onderzoek.

Als we doorgaan met ons voorbeeld van de mindfulnesscommunity, kan een Reikwijdte er ongeveer als volgt uitzien:

Mijn aanbeveling:

De reikwijdte kan langer of korter zijn dan dit voorbeeld en je kunt de syntaxis gebruiken die voor jouw team het meest logisch is—maar het algemene idee is dat iedereen die het gedeelte Reikwijdte van je UX-onderzoeksplan leest precies weet wat je onderzoeksvragen zijn en welk type informatie je wilt leren.

Vervolgens gebruik je Het Verhaal en de Reikwijdte om te bepalen welke onderzoeksmethodologie je gaat gebruiken…

Stap 4: Definieer je onderzoeksmethoden en schrijf het gedeelte Methodologie van je onderzoeksplan

Als je eenmaal je Reikwijdte hebt gedefinieerd, kun je bepalen welke onderzoeksmethoden je het beste helpen om de onderzoeksdoelstellingen te beantwoorden die je hebt gedefinieerd. Hier moeten veel beslissingen worden genomen en waarschijnlijk stel je jezelf vragen zoals:

• Moet ik kwalitatief of kwantitatief onderzoek doen?
• Ik heb al eerder gebruikerstests uitgevoerd, maar ik weet niet zeker of dat relevant is voor de doelstellingen van het onderzoek – hoe weet ik dat?
• Hoeveel methoden moet ik gebruiken? Hoeveel onderzoeksdeelnemers heb ik nodig?

Dit zijn allemaal goede en relevante vragen — en het klopt zeker dat een uiterst belangrijk onderdeel van het onderzoeksproces het kiezen van de juiste methodologie is. Zelfs de meest gebruikte methoden — interviews, enquêtes, gebruikerstests enzovoort — leveren zeer verschillende soorten informatie op.  

Het goede nieuws is dat er — zelfs als je nog niet weet welke UX-onderzoeksmethoden je wanneer moet gebruiken — ontzettend veel goede bronnen over gebruikersonderzoek beschikbaar zijn die je op weg kunnen helpen.  Deze gids is een uitstekend startpunt als je wilt begrijpen welke onderzoekstechnieken je kunnen helpen bij jouw specifieke onderzoeksproject. 

Als je meer wilt weten over het aantal deelnemers dat je moet werven of over hoeveel onderzoekssessies je moet uitvoeren,  voor elke fase van je UX-onderzoeksproject, legt dit artikel goed uit waarmee je rekening moet houden.

Als je je methodologie hebt bepaald, schrijf je deze uit in je onderzoeksplan. Geef de sectie de titel Methodologie en voeg voor elke methode een opsommingsteken toe — en ja, het is zeker mogelijk dat je meer dan één onderzoeksmethode gebruikt in je onderzoeksproject.

Mijn aanbeveling:

Zorg ervoor dat je de beoogde onderzoeksdeelnemers voor elke methode definieert.

Hier is een voorbeeld van hoe de opsommingstekens onder de sectie Methodologie eruit kunnen zien:

• 10 gebruikersinterviews {Huidige intensieve gebruikers die de afgelopen maand minimaal 2 sessies per week hebben}
• 10 gebruikersinterviews {Gebruikers die de app van concurrent XYZ minimaal twee keer per week gebruiken}

Tip

Je kunt in deze sectie andere relevante details opnemen als je denkt dat het belangrijk is om ze te vermelden. Wordt elke methode bijvoorbeeld persoonlijk of virtueel uitgevoerd? Wil je voor transparantie over wat je gebruikers gaat vragen een link opnemen naar je lijst met interviewvragen als je interviews uitvoert? Zolang de kerninformatie hier staat, kun je details toevoegen waarvan je denkt dat je team ze moet afstemmen en/of kennen.

Stap 5: Bepaal en schrijf je tijdlijn en budget

Vraag het aan een onderzoeker die gebruikers onderzoekt en die zal je vertellen dat iedereen die iets opvangt over een gebruikersonderzoeksproject onmiddellijk wil weten hoelang het gaat duren. Geef aan het einde van je onderzoeksplan van één pagina een streefdatum waarop je onderzoeksresultaten klaar zullen zijn. Simpel gezegd betekent dit: wanneer heb je je onderzoeksinzichten en productaanbevelingen klaar om aan andere belanghebbenden te presenteren?  

Mijn aanbeveling:

Je kunt je tijdlijn in je onderzoeksplan het beste expliciet als een schatting definiëren, omdat het daadwerkelijk uitvoeren van onderzoek enigszins onvoorspelbaar kan zijn. Zo kan het bijvoorbeeld nodig zijn om je projecttijdlijn aan te passen afhankelijk van hoe lang het duurt om deelnemers te werven — iets wat je niet altijd vooraf precies kunt inschatten.

Denk naast je tijdlijn ook na over de vraag of het binnen je organisatiecultuur zinvol is om je budget voor het project expliciet op te nemen in je onderzoeksplan. Als je manager je plan moet goedkeuren en je kosten maakt, zoals het betalen van onderzoeksdeelnemers voor hun tijd, is het een goed idee om dit in je plan op te nemen.

Stap 6: Deel je onderzoeksplan voor feedback en definitieve afstemming

Gefeliciteerd! Je bent klaar met het eerste concept van je UX-onderzoeksplan. Het is één pagina lang, bevat alle noodzakelijke context en zet precies uiteen wat je gaat doen en wanneer. Om het nog eens samen te vatten: je zeer basale sjabloon voor een UX-onderzoeksplan ziet er ongeveer zo uit:

De volgende en laatste stap is om het belangrijkste belanghebbenden te laten zien van het concept van je plan. Sta opmerkingen toe en gebruik je eigen oordeel over welke feedback van gebruikers je wel of niet verwerkt. Zodra je het gevoel hebt dat jij en je collega’s redelijk goed op één lijn zitten, ben je klaar! Je hebt je onderzoeksplan en bent klaar om aan je gebruikersonderzoeksproject te beginnen. 

Je onderzoek uitvoeren en verder

Of dit nu de eerste keer is dat je een gebruikersonderzoeksplan uitvoert of je al enige ervaring hebt, het is de moeite waard om vlak voordat je begint wat tijd te nemen om stil te staan bij enkele beste praktijken. 

Hier zijn enkele tips en trucs om in gedachten te houden terwijl je verdergaat:

1. Blijf altijd leren: Houd er rekening mee dat er ontzettend veel online bronnen beschikbaar zijn als je niet bekend bent met een specifieke methode. Reserveer gedurende het onderzoeksproces tijd in je agenda om kennishiaten waar nodig aan te vullen. Tegenwoordig kan dit betekenen dat je vertrouwd raakt met de AI-functies van een tool, zoals de AI-functies van Figma voor het schrijven, genereren van afbeeldingen en andere mogelijkheden.
2. Communiceer overvloedig: Houd je team van tijd tot tijd op de hoogte naarmate je planning zich ontwikkelt. Het is onvermijdelijk dat iets niet precies volgens plan verloopt, en dat is meestal geen probleem zolang je eventuele wijzigingen in de planning communiceert aan de relevante belanghebbenden.
3. Wees niet bang voor verandering: Ik doel niet op het volgen van een hippe nieuwe UX-ontwerptrend—ik heb het over de noodzaak om bij te sturen wanneer je onderzoek niet verloopt zoals je had gehoopt. Vergeet niet dat je onderzoeksplan kan worden aangepast. Als je aan je onderzoek begint en merkt dat je met je huidige steekproefomvang geen verzadiging bereikt, of dat je een aanvullende onderzoeksmethode moet toevoegen om de inzichten te verkrijgen die je nodig hebt—dan is dat helemaal prima! De meeste gebruikersonderzoekers maken dit van tijd tot tijd mee. Doe wat nodig is om de klus te klaren.
4. Richt je op waarde: De vorm van je opleveringen hangt af van je organisatiecultuur, maar uiteindelijk wil iedereen dat elk gebruikersonderzoeksproject bruikbare inzichten oplevert. Goed onderzoek is onderzoek met praktische waarde, of het nu wordt gepresenteerd als onderzoeksrapport of als presentatie. 

Onderzoek naar gebruikerservaring is transformerend—omarm het!

Het kan overweldigend voelen om gebruikersonderzoeksprojecten op te starten en uit te voeren naast al je andere taken, maar hopelijk voelt het nu, nu je je plan van één pagina hebt opgesteld, beter beheersbaar. De meeste professionals op het gebied van productontwikkeling en UXR die gebruikersonderzoek hebben omarmd en in het productontwikkelingsproces hebben geïntegreerd, beschrijven het als transformerend voor henzelf, het product en hun teamleden. Het is inspirerend om van je gebruikers te leren en je onderzoeksresultaten als uitgangspunt te gebruiken voor belangrijke productinitiatieven.

Zorg er tijdens je verdere reis door het gebruikersonderzoek voor dat je je abonneert op de nieuwsbrief van The CPO Club, een van mijn favoriete bronnen voor nieuw en actueel advies op het gebied van onderzoek naar gebruikerservaring.

Veel succes met je onderzoek!