Ontwikkeling met weinig code en zonder code: complete gids + voorbeelden
Het lijkt erop dat de termen low-code en no-code onlangs modewoorden zijn geworden binnen de productcommunity. Veel prominente PM's hebben aangekondigd dat ze volledig no-code gaan werken, of op zijn minst dat ze deze aanpak zijn gaan gebruiken in hun productontwikkelingsproces.
Maar waar gaan deze benaderingen over? Is het de moeite waard om het zelf te proberen? Laten we de specifieke kenmerken, voordelen en nadelen van deze ontwikkelingsbenaderingen bespreken en een kijkje nemen bij een paar prominente producten die met no-codehulpmiddelen zijn gebouwd.
Waar gaat low-code-appontwikkeling over?
Wanneer we spreken over low-codeontwikkeling, verwijzen we meestal naar het proces waarbij je applicaties maakt met behulp van kant-en-klare hulpmiddelen en pakketten, in plaats van dat je helemaal zelf code moet schrijven.
Want more from The CPO Club?
Sign up for a free membership to complete reading this article:
Have an account? Log In
In plaats van met een code-editor te werken, laten low-codeplatforms je je apps visueel bouwen. Als je bijvoorbeeld backendlogica voor een HR-applicatie wilt bouwen, kun je een interface met slepen-en-neerzetten gebruiken die doet denken aan een gewoon stroomdiagram. Zo ziet dat eruit in Flokzu.
In dit geval bouwen we de logica voor het goedkeuren van een vakantieaanvraag.
- We kunnen zien dat wanneer de medewerker een vakantieaanvraag indient, de backend die we hebben gebouwd een melding naar de manager stuurt en hem of haar vraagt deze goed te keuren of af te wijzen.
- Na goedkeuring ontvangt de tweede beoordelaar een melding met het verzoek deze goed te keuren.
- Wanneer ze allebei ja zeggen, wordt de vakantieaanvraag als goedgekeurd beschouwd.
De low-codebenadering van applicatieontwikkeling verplaatst veel werk naar visuele editors zoals die we hierboven zagen. Zoals de naam al aangeeft, komt er bij dit proces echter nog steeds een beetje codering kijken en moet je nog altijd over minimale programmeer- of scriptvaardigheden beschikken om apps te kunnen ontwikkelen met de low-codebenadering.
Je gebruikt meestal scripts en basiscode wanneer er behoefte is aan een verbinding met een specifieke cloudservice (bijvoorbeeld AWS S3 voor het opslaan van je gegevens) of een API (zoals de ChatGPT-API om de AI-service programmatisch te gebruiken).
Stel je bijvoorbeeld voor dat je een hulpmiddel voor bugrapportage hebt gebouwd dat als een kleine widget op een website verschijnt.
Wanneer gebruikers een probleem willen melden, klikken ze op die widget, vullen ze de details in van het probleem dat ze ervaren en dienen ze een bug in bij de eigenaar van de website.
Je wilt dat de website-eigenaren deze bugs op hun Trello-borden kunnen zien. Je moet je hulpmiddel dus integreren met Trello. Hiervoor kun je de bestaande implementatie van Zapier gebruiken. Het enige wat je hoeft te doen, is verbinding maken met de Zapier-API. Zo zien twee van de API-aanroepen eruit.
In dit geval zit er niets anders op dan zelf aan de slag te gaan en code te schrijven die met de Zapier-API communiceert en automatisch vraagt om een Trello-kaart aan te maken telkens wanneer iemand via je widget een bug indient.
Om dit ontwikkelingsproces volledig te begrijpen, zetten we enkele voor- en nadelen op een rij.
Voordelen van low-code
- Een aanzienlijke productiviteitsboost: Low-codeontwikkelingsplatforms zijn erg populair bij middelgrote en grote bedrijven die interne hulpmiddelen en workflows voor procesautomatisering creëren met behulp van deze platforms. Deze geautomatiseerde workflows verhogen op hun beurt zowel de effectiviteit als de efficiëntie van de bedrijfsprocessen van de onderneming.
- Flexibiliteit met aangepaste functies en code: In tegenstelling tot no-codehulpmiddelen (die we hierna bespreken), waarbij alles visueel wordt gedaan, kun je met low-codeoplossingen aanpassingen maken en je eigen code schrijven. Dit betekent dat je niet wordt beperkt door de functies die je platform biedt en vrijwel elke gewenste aangepaste functie kunt ontwikkelen door je code aan je app toe te voegen.
- Eenvoudig onderhoud: Omdat je je app hebt gemaakt met relatief gebruiksvriendelijke visuele editors, is het onderhouden en repareren ervan veel sneller en eenvoudiger dan het onderhouden van een codebasis.
Nadelen van low-code
- Vereist basiskennis van programmeren: Hoewel het grootste deel van de ontwikkeling met visuele editors wordt uitgevoerd, moet je voor sommige onderdelen van je app nog steeds code schrijven. Daarom moet je bij low-codehulpmiddelen nog altijd overwegen iemand in te huren met programmeerervaring.
- De kosten zijn nog steeds hoger dan bij no-codeontwikkeling: Low-code is veel goedkoper dan het inhuren van een volledig software-engineeringteam. Vergeleken met no-code, waarbij alles wordt gedaan met een gebruiksvriendelijke interface die iedereen kan gebruiken, vereisen low-codehulpmiddelen echter professionele ontwikkelaars die weten hoe ze die tool moeten gebruiken en scripts moeten schrijven in de eigen programmeertaal ervan.
Kortom: dankzij de snelheid en de relatief lage complexiteit is low-codeontwikkeling populair geworden bij zowel grote bedrijven die hun processen willen automatiseren als kleine bedrijven die met minimale inspanning apps willen bouwen.
Maar hoe verhoudt dit zich tot no-codeontwikkeling? Laten we ze rechtstreeks met elkaar vergelijken.
Hoe zit het met no-code?
Hoewel low-codetools het veel eenvoudiger hebben gemaakt om apps te bouwen en te implementeren, zijn het de no-codeontwikkelingsplatforms die de grootste impact zullen hebben op het leven van eigenaren van kleine bedrijven, oprichters van start-ups en productteams.
Met een no-codeoplossing kun je complete websites en apps bouwen zonder dat je hoeft te weten hoe API's werken of welke CSS-stijlen je pagina responsief maken. Je kunt alles beheren (van UI-ontwerp tot API-integraties en websitehosting) met relatief eenvoudig te leren en gebruiksvriendelijke visuele interfaces.
No-codetools worden meestal geleverd met visuele UI-editors met slepen-en-neerzettenfunctionaliteit die lijken op ontwerptools zoals Figma of AdobeXD. Zo ziet de editor eruit voor de no-codewebsitebouwer Webflow:
Zoals we kunnen zien, geeft de editor je hier controle over alles, van de grootte en positie van elementen tot typografie en visuele stijlen.
Als je applicaties wilt bouwen met relatief complexe bedrijfslogica, beschikken no-codetools ook over visuele editors die vergelijkbaar zijn met de editors die we eerder hebben besproken. Zo ziet de editor voor bedrijfslogica eruit voor de no-codewebappbouwer Bubble:
In het bovenstaande voorbeeld zien we eenvoudige logica voor gebruikersregistratie die wordt gestart wanneer de gebruiker zijn of haar inloggegevens invult en op de registratieknop klikt. Na de klik maakt Bubble een nieuwe gebruiker aan in de database, stuurt de gebruiker een bevestigingsmail en verwijst hem of haar door naar de homepage.
Naast hulp bij het bouwen van je UI en bedrijfslogica kunnen no-codetools je ook helpen met verschillende beheeractiviteiten voor websites en apps, zoals:
Zoekmachineoptimalisatie
Daarbij hoort ook de mogelijkheid om metatitels, beschrijvingen, canonieke URL's en robot-tags dynamisch in te stellen, evenals controle over de manier waarop je pagina's verschijnen in uitgebreide zoekresultaten door schemamarkering in te stellen.
Sommige no-codetools worden zelfs geleverd met SEO-assistenten die je website analyseren en bruikbaar advies geven over het oplossen van de gevonden problemen. Hier is een voorbeeld van zo'n functie van websitebouwer Wix.
Zoals we kunnen zien, heeft de Wix SEO Wiz (zo noemen zij hun assistent) dubbele paginatitels gevonden en wordt voorgesteld om deze te wijzigen.
Connectiviteit met verschillende externe services en API's
In tegenstelling tot bij low-codetools hoef je geen code te schrijven om verbinding te maken met de API's van de verschillende tools en services die je nodig hebt om je app te laten werken.
Met no-codetools kun je meestal met één klik op de knop “installeren” verbinding maken met een bepaalde service. Vervolgens krijg je een visueel configuratiescherm waarin je je authenticatiegegevens kunt invoeren en kunt wijzigen hoe je app met de betreffende service communiceert. Laten we een voorbeeld bekijken uit de pluginwinkel van Bubble.
Het scherm dat je hier ziet, is afkomstig van een testwebsite in Bubble die ik een paar maanden geleden heb gemaakt om de mogelijkheden van deze no-codetool te bekijken (het resultaat: ik was onder de indruk). Uiteraard wilde ik Google Analytics op mijn demowebsite installeren om de prestaties ervan bij te houden.
In Bubble hoefde ik alleen deze plugin in hun winkel te zoeken, te installeren en de tracking-ID van mijn Google Analytics-account in te stellen.
Implementatie en schaalbaarheid
Tot slot helpen no-code tools je ook bij de implementatie in productie- en ontwikkelomgevingen, hosting en schaalbaarheid (als je veel verkeer krijgt) van je website of applicatie op hun servers, zonder dat je hoeft te sleutelen aan shellscripts en serverconfiguraties. Ook hier gebeurt alles via eenvoudige gebruikersinterfaces. Met Wix is implementatie bijvoorbeeld net zo eenvoudig als klikken op één knop “Publiceren” in het dashboard.
Nu we vertrouwd zijn met de mogelijkheden van no-code tools, bekijken we ook hun voor- en nadelen.
Voordelen van no-code
- Het is snel: De wereld van softwarediensten is tegenwoordig uitzonderlijk competitief en je vermogen om producten snel uit te brengen is een van de belangrijkste factoren voor succes als softwarebedrijf geworden. No-code tools hebben alles al voor je gebouwd. Het enige wat je hoeft te doen, is de componenten samenvoegen met een editor voor slepen en neerzetten en je product lanceren.
- Er is geen programmeerkennis voor nodig: Softwareontwikkelaars, QA-technici, DevOps-specialisten en alle anderen in een typisch softwareteam zijn geschoolde professionals, en het is soms moeilijk om hen te vinden en in dienst te nemen. Met een no-code tool heb je daarentegen geen volledig engineeringteam nodig, omdat elke niet-technische gebruiker die app ook kan bouwen.
- Het is goedkoop om te maken: Het aannemen van een engineeringteam is duur. De teamleden die we hierboven hebben genoemd behoren tot de best betaalde professionals op de arbeidsmarkt. Met een no-code tool kun je je app dus ook maken tegen een fractie van de kosten van het aannemen van een volledig softwareteam.
Nadelen van no-code
- Beperkte flexibiliteit: Het aantal en de soorten functies die je aan je app kunt toevoegen zijn met no-code tools niet onbeperkt. Je zult geen volledig unieke functie van jezelf kunnen maken en zult de bestaande functies moeten gebruiken die je tool biedt.
- Beveiliging ligt buiten je controle: Hoewel de meeste no-code tools je applicaties bouwen volgens de algemene beste praktijken op het gebied van privacy en beveiliging, kun je je verdediging niet uitbreiden en jezelf beschermen tegen geavanceerdere kwetsbaarheden.
- Beperkte prestaties: Naast het beperkte aantal functies zit je met no-code tools ook vast aan een beperkte technologiestack. Ongeacht welk soort product je maakt, zal de no-code tool altijd dezelfde programmeertaal en databasesystemen gebruiken om het uit te voeren. Je kunt het gebruik van gespecialiseerde technologieën die snel werken dus vergeten (bijvoorbeeld C++ of Clickhouse).
Kort samengevat zijn zowel low-code- als no-code-applicatieplatforms uitstekend in het verlagen van je ontwikkelkosten en het versnellen van je releasesnelheid. Dankzij het gemak waarmee je er apps mee kunt bouwen, zijn ze een geweldig hulpmiddel geworden voor kleine bedrijven die het zich niet kunnen veroorloven een intern IT-team op te zetten, evenals voor productmanagers die de behoeften van hun gebruikers willen ontdekken met snelle tests en verschillende initiatieven.
Maar betekent dit dat het tijdperk van reguliere softwareontwikkeling voorbij is? Dat ontdekken we hierna.
Sterft traditionele ontwikkeling uit?
Helemaal niet!
Low-code- en no-code-tools helpen je snel een basisversie van je app te bouwen en te implementeren met beperkte functionaliteit. Het is echter traditionele softwareontwikkeling die je in staat stelt om:
Unieke en originele functies te creëren: Zowel no-code- als low-code-tools worden geleverd met een reeks standaardinterface-elementen en backendfuncties die je kunt gebruiken voor allerlei gebruiksscenario's. Als je echter iets volledig nieuws en unieks wilt creëren, heb je geen andere keuze dan het zelf te programmeren.
Bekende voorbeelden van zulke functies zijn de beruchte machinelearningfilters en avatars van TikTok. Ze zijn zo uniek en complex dat een hele afdeling van ingenieurs en wetenschappers eraan heeft gewerkt (en onderweg enkele belangrijke bijdragen aan de wetenschap van kunstmatige intelligentie heeft geleverd).
Er is simpelweg geen manier waarop je met een low-code tool iets kunt bouwen dat daar ook maar enigszins bij in de buurt komt.
Uitzonderlijke prestaties behalen: Soms zijn hoge prestaties en efficiënt gebruik van middelen fundamentele onderdelen van je product (bijvoorbeeld als je een AAA-game bouwt die op oudere pc's moet kunnen draaien). In dat geval moet je gespecialiseerde programmeertalen gebruiken die hoge prestaties leveren, zoals C++ of zelfs Assembly, evenals zeer bekwame programmeurs die elke regel code in je app nauwkeurig kunnen afstellen om die snelheid te bereiken.
Wat zijn de voordelen van low-code en no-code voor productmanagers en startupoprichters?
Twee woorden—snelheid en kosten!
Als je je producten ontwikkelt volgens de leanfilosofie, dan worden low-code- en no-code-tools je beste vrienden, omdat je hiermee snel een MVP van je product kunt bouwen, het kunt lanceren, je kernaannames kunt valideren (of ontkrachten), op basis van feedback kunt itereren en het vervolgens opnieuw kunt lanceren.
Naast de snelheid waarmee je nieuwe iteraties van je product kunt lanceren en je ideeën kunt testen, helpen no-code- en low-code-tools je ook om de risico’s te beperken die samenhangen met het aannemen van engineers en het besteden van aanzienlijke tijd en geld aan een app die de markt misschien niet accepteert (wat volkomen in orde is).
Je kunt de eerste paar versies van je product helemaal zelf bouwen zonder iemand aan te nemen. Als je idee mislukt, zijn je financiële verliezen dus minimaal.
No-code- en low-code-tools zijn geweldig voor het bouwen van MVP’s, maar kun je er ook volwaardige producten mee maken? Ja! Laat me je imponeren met een paar fraaie websites en apps die mensen met deze tools hebben gebouwd.
Voorbeelden: apps gebouwd op low-code- en no-codeplatforms
Het internet staat vol met kleine sites en apps die op no-codeplatforms zijn gebouwd. Maar om je de werkelijke mogelijkheden van deze tools te laten zien, wil ik een paar indrukwekkende, bekende projecten uitlichten.
De website van Bubble.io
Gebruikte no-codetool: Bubble. (Uiteraard.)
Zou je verbaasd zijn als je hoort dat de website van Bubble met Bubble is gebouwd? We hebben het over de volledige website, inclusief het educatieve gedeelte met veel online lessen, het CMS-systeem voor de blog en de inhoud van andere pagina’s.
Dit voorbeeld bewijst dat je met no-codetools volledige websites van normale omvang kunt bouwen, en niet alleen een paar eenvoudige landingspagina’s.
Comet: een platform voor freelanceopdrachten
Gebruikte no-codetool: Bubble.
Comet is een platform voor freelancewerk waarop bedrijven vaste functies of tijdelijke opdrachten kunnen plaatsen en individuele freelancers erop kunnen solliciteren.
Het platform is zeer functioneel. Het biedt afzonderlijke dashboards voor zowel freelancers als bedrijven, waar ze hun opdrachten kunnen beheren, feedback kunnen geven en met elkaar kunnen samenwerken.
Dit platform laat zien dat je met slechts een no-codetool bedrijfstoepassingen kunt bouwen met meerdere typen gebruikers, een goede gebruikerservaring, realtime dashboards, sjablonen, modules en complexe logica voor freelancers en zakelijke gebruikers.
Chant: een sociaal netwerk voor kunstenaars
Gebruikte no-codetool: Adalo.
Chant is een platform waar allerlei soorten kunstenaars (illustratoren, fotografen, muzikanten enzovoort) samenkomen, socializen, evenementen organiseren en zelfs werk kunnen vinden.
Wat functionaliteit betreft is het een compleet sociaal netwerk waar je je profiel kunt invullen, de profielen van anderen kunt bezoeken en bekijken, berichten kunt plaatsen, evenementen kunt aanmaken, met vrienden kunt chatten en meer.
Het laat nog een belangrijk aspect van moderne no-codetools zien: de mogelijkheid om mobiele apps te bouwen en te publiceren in de appstores van Google en Apple.
Poshmark: een onlinewinkel voor mode en kleding
Gebruikte no-codetool: Wix.
De laatste website die ik wil uitlichten, is de e-commercewinkel Poshmark, die zijn winkelplatform gebruikt via de websitebouwer Wix.
Het platform is behoorlijk functioneel en biedt alles wat een online winkel nodig heeft—van functionaliteit voor het afrekenen tot voorraadbeheer.
Wat de meeste indruk op mij maakt, is dat e-commercewinkels die met Wix zijn gebouwd, iedere gebruiker ook de mogelijkheid kunnen bieden om zich te registreren, eigen producten te plaatsen en deze in de winkel te verkopen.
De toekomst is zonder code en met weinig code
Tenminste, dat geloof ik (vastberaden).
Hoewel deze tools nooit een professioneel ontwikkelingsteam zullen kunnen vervangen, zullen ze in de meeste alledaagse behoeften van kleine bedrijven kunnen voorzien en productteams in staat stellen snel MVP's te ontwikkelen en te testen.
Hoewel een tool waarvoor geen code nodig is je helpt om je producten sneller te bouwen, moet je er nog steeds voor zorgen dat je het juiste bouwt. Hiervoor kun je onze handleidingen over de volgende onderwerpen bekijken:
- De juiste tools voor productontwikkeling kiezen om je processen te versnellen.
- Minimaal levensvatbare producten op de juiste manier ontwikkelen.
- Je product-marktfit meten en bereiken.
- Je levenscyclus voor softwareontwikkeling opzetten.
Voor nog veel meer handleidingen zoals deze kun je je ook abonneren op onze nieuwsbrief!
