Transkripti okuyun:
Podcast’lerimizin transkripsiyonunu bir yazılım programı kullanarak deniyoruz. Bot her zaman yüzde 100 doğru çalışmadığı için lütfen olası yazım hatalarını hoş görün.
Hannah Clark: Bunu itiraf etmek biraz utanç verici ama ürün benimsemesini her düşündüğümde aklıma 1988 tarihli Roald Dahl öyküsü Matilda’dan uyarlanan, 1996 yapımı Matilda filmi geliyor. Eğer filmi izlemediyseniz, inanılmaz derecede pratik süper güçlere sahip Matilda adlı bir çocuk dahiyi anlatıyor; ancak onu sevmesi gereken insanlar ona hiç zaman ayırmıyor. Şimdi bu yaklaşık 30 yıllık çocuk filminin sonunu bozduğum için üzgünüm ama filmin sonunda Matilda, yeteneklerinden öylesine etkilenen birinci sınıf öğretmeni Bayan Honey tarafından evlat ediniliyor; Bayan Honey muhtemelen artık onsuz bir hayat düşünemiyor.
Eğer bu benzetmeyle henüz sizi kaybetmediysem, ürününüz Matilda, ürün ekibiniz de çevresindeki hiç kimsenin Matilda’nın ne kadar harika olduğunu umursamadığını görünce şaşkına dönen altı yaşındaki ben. Filmin ürün benimseme stratejisi ipuçlarıyla dolu olduğunu söylemek isterdim ama bugün konuğumun tavsiyeleri kesinlikle çok daha gerçekçi.
Konuğumuz, bir tasarım ve teknoloji danışmanlığı şirketi olan Crema’nın kurucusu ve CEO’su George Brooks. Crema’nın temel amacı, kuruluşların kendi ekipleri için özel çözümler geliştirmesine yardımcı olmak. Bu da ekibinin çok sayıda son kullanıcıyla yakından çalıştığı anlamına geliyor. Dolayısıyla ekibi, her açıdan hayatlarını çok daha kolaylaştırması gereken ürünleri bu kadar çok kullanıcının benimsemeye direnmesinin nedenlerine son derece aşina. Sahada gözlemlediği, kolayca gözden kaçan benimseme engellerinden bazılarını, benimseme sürecindeki sürtüşmelerin üstesinden gelmeye yönelik etkili stratejileri ve benimseme ile kültürün nasıl el ele gittiğine dair ilgi çekici noktaları paylaşacak. Hadi başlayalım.
CPO Kulübü podcast’ine tekrar hoş geldiniz!
George, bugün bizimle sohbet etmek için zaman ayırdığınız için çok teşekkürler.
George Brooks: Hannah, burada olmak büyük bir zevk. Sizi görmek güzel.
Hannah Clark: Benim için de öyle.
Öncelikle bize biraz geçmişinizden ve bugün bulunduğunuz noktaya nasıl geldiğinizden bahsedebilir misiniz?
George Brooks: Elbette. Aslında geçmişim kullanıcı deneyimi alanında.
Yaklaşık 16 yıl önce kullanıcı deneyimi tasarımcısı olarak başladım. En büyük kızım hastanedeyken kendi işimi kurmaya çıktığımı söylerken şaka yapıyorum. Girişimcilik yolculuğuna insanların genellikle bir hayalin peşinden gitmek, birine haksız olduğunu kanıtlamak ya da uçurumdan itilip düşerken paraşüt veya uçak yapmayı öğrenmek zorunda kalmak nedeniyle çıktığını söyleriz.
Ben kesinlikle üçüncü gruptaydım; hayatın koşulları beni kendi başıma serbest tasarım yapmaya itti. Sonra çok geçmeden üniversiteyi bırakmış bir tasarımcı olduğumu ve bir işletmenin nasıl yönetileceği konusunda hiçbir fikrim olmadığını fark ettim. Sonraki 15 yıl, iş ortağımla bir araya gelip birlikte bir kullanıcı deneyimi ve artık tam kapsamlı bir tasarım ve teknoloji danışmanlığı, yani dijital ürün ajansı kurmayı öğrenmemizle geçti.
Hannah Clark: Vay canına. Gerçekten uzun bir yolculuk olmuş. Umarım her şey yolunda gitmiştir.
George Brooks: O harika. 17 yaşında. Şu anda üç ergen kızım var. Bundan iyisi olamaz.
Hannah Clark: Tamam, harika. Oof, peki…
George Brooks: Bunu birdenbire önünüze bıraktım. Kusura bakmayın.
Hannah Clark: Sorun değil. Her şeyin yolunda gitmesine sevindim. Açıkçası işlerin de şirket açısından iyi gittiği anlaşılıyor.
Bugün, çoğu ürün ekibinin sıklıkla gözden kaçırdığı ürün benimseme engellerinden bazılarını konuşacağız. Ancak önce, ürün odaklı bir hizmet şirketindeki biri olarak bakış açınızı çerçevelemek istiyorum. Bu, en azından programımızda şimdiye kadar konuştuğumuz daha standart SaaS iş modellerinden biraz farklı.
Bu alanı sizin için özel kılan nedir ve yakın gelecekte alanın nereye gittiğini düşünüyorsunuz?
George Brooks: Komik aslında. Başlayabileceğiniz iki farklı işletme türü var: hizmet işletmesi veya ürün işletmesi. Hizmet işletmesi ilginçtir çünkü esas olarak yapmanız gereken, başkasını bilmediği veya yapmak istemediği bir iş için size ödeme yapmaya ikna etmektir.
Hizmet işletmesinin harika tarafı, kelimenin tam anlamıyla bugün para kazanabilmenizdir. Birisi sunduğunuz hizmet karşılığında size şimdi para vermeye hazırsa, bugün para kazanabilirsiniz. Bunun benzersiz yanı da bire bir ilişki olmasıdır; yani genellikle zaman birimi, değerinizin ölçüsüdür.
Saatlik ücret karşılığında bir saat gibi. Bu, bir tasarım ve teknoloji danışmanlığı veya geliştirme şirketi olarak yaptığımız iş için de geçerli. Büyük yönetim danışmanlıkları, inşaat şirketleri, mühendislik şirketleri veya mimarlık şirketleri gibi kurumsal şirketlere baktığınızda da durum aynıdır. Hepsi hâlâ bunu yapmak için kaç saat harcayacaklarını düşünüyor.
Bu saat için ne kadar ücret talep edebilirim ve nasıl kısa sürede para kazanıp umarım kârlı hâle gelebilirim diye düşünüyorlar. Bu, ürün yaptığınız zamandan farklıdır. Ürün yaparken ürün-pazar uyumunu bulabileceğim noktaya ulaşmak için yeterli bir süre boyunca harcayabileceğim veya akıllıca kullanabileceğim paraya ya da nakde ihtiyacım olduğunu söylersiniz. Sonra umarım o noktada Reid Hoffman modelini, yani aşırı hızlı ölçeklemeyi uygulayıp yarın yokmuş gibi harcama yaparsınız.
Ürün-pazar uyumunu, kârlı hâle geleceğim ya da en azından kârla satılabilecek kadar yüksek bir değere ulaşacağım noktaya kadar ölçeklendirmeye çalışırım. Hizmetlerle ilgili sevdiğim şey şu: Ekonominin büyük bölümü ürünlerden oluşmuyor.
Hizmetlerden oluşuyor. Çim biçen insanlardan ağaç budama hizmeti sunanlara, muhasebecinize, vergi hazırlama ekibinize ve hatta bankanıza kadar her şeyi düşünün; hepsi hizmet sağlayıcısıdır. Ürün şirketlerinin bile genellikle bir hizmet sağlayıcı tarafı vardır. Size kullanabileceğiniz bir araç sunduklarını ama bununla birlikte bir hizmet sözleşmesi bulunduğunu söylerler.
Hizmetlerde sevdiğim şey, teknoloji veya ürünün çözmeye yardımcı olabileceği benzersiz bir zorluk bulunmasıdır: Bire bir ilişkiyi, bir saat karşılığında bir faturalandırılabilir birim yaklaşımını nasıl aşarsınız? Sonuçta bir saati dört faturalandırılabilir birime veya bir kişiyi 10 müşteriye dönüştürüp bu oranı değiştirerek büyümeye nasıl başlarsınız?
Sonuçta şirketlerin nasıl ölçeklendiğine odaklanıyorum. Gerçek şu ki hizmet şirketleri ölçeklenme eğiliminde değildir, büyürler. Hızlı büyüyebilirler ama nihayetinde ürün şirketlerinin ölçeklenmeye odaklanmasının aksine sadece büyürler. Farklı zorluklar söz konusu. Ancak işin özüne indiğinizde hâlâ bunu kolaylaştırmaya yardımcı olacak modern teknoloji geliştiriyoruz.
Hannah Clark: Siz “biz” derken, özellikle Crema’yı ve bunun size ürün benimsemesiyle ilgili zorluklara nasıl benzersiz bir bakış sunduğunu biraz anlatabilir misiniz?
George Brooks: Elbette. Başlangıçta ben, sonra Dan ve ben ve ardından birkaç kişi daha kullanıcı deneyimi ajansı olarak işe başladık.
Öncelikli olarak kullanıcıya nasıl yaklaşabileceğimize, kullanmak isteyecekleri ve onlara iyi hizmet edecek bir ürünü nasıl tasarlayacağımıza odaklandık. İlk zamanlarda yeni girişimlerle çalışıyorduk. Crema büyüdükçe daha fazla rol ve sorumluluk üstlenmeye başladık. Kendi mühendislerimizi ve yazılım geliştiricilerimizi işe almaya başladık.
Ürün yöneticileri işe almaya, ürün stratejistleri ve ürün yöneticileri yetiştirmeye başladık. Test mühendisleri ve bir ekip, çalışma grubu veya çapraz işlevli ürün ekibi olarak adlandırabileceğiniz yapıyı oluşturan birçok farklı rolü işe aldık. Şimdi bulduğumuz ideal nokta şu: Her boyuttaki şirkete, bünyesinde geliştiriciler, mühendisler veya kaynaklar bulunan ancak hızlı inovasyon yapmak ya da normalde sahip olduklarından daha fazla kapasite kullanmak için bir ortağa ihtiyaç duyan çapraz işlevli ürün ekipleri sağlamak.
Bunun ilginç tarafı, hâlâ kullanıcı deneyimine odaklanıyor olmamız. Geleneksel şirketlerin çoğunda işlerini yürütmelerine yardımcı olacak yazılımlar geliştiren bir BT veya mühendislik departmanı olabilir. Ancak nadiren bir kullanıcı deneyimi grupları olur çünkü “İşlevsel olarak çalışıyorsa kullanıcı deneyimine neden ihtiyacım olsun?” diye düşünürler.
Bizim devreye girip şunu söylememizi sağlayan şey de bu: Kullanıcı deneyimi, kullanıcılarla, insanlarla, uygulamayı açacak ve açmak isteyecek kişiyle ilgilidir. Sonunda uygulamayı açmayı arzulamalıdır. Uygulamayı elinden alsanız üzülür. Peki onunla etkileşime geçmesini sağlayacak deneyimi ve nihayetinde ürünü nasıl tasarlarız?
“Çalışan, bunu kullanmak zorundasın çünkü biz yaptık. Bizimle çalışabilmen için süreç böyle,” demek istemiyoruz. Nihayetinde bunun, insanların deneyime davet edilmiş hissettiği bir şey olmasını istiyoruz. Bu süreçte kullanıcıya gerçekten kullanıcı deneyimi araştırması veya UX araştırması yoluyla yaklaşıyoruz. Sonra ürünü onları ona maruz bırakmak yerine onlarla birlikte geliştiriyoruz.
Hannah Clark: Bu, bir sonraki soruma mükemmel bir geçiş oldu. Daha önce konuştuğumuz konulardan biri, birçok ürün ekibinin kullanıcılarına hiç de yakın olmaması. Siz ise açıkça son kullanıcılarla çok yakın çalışma konumundasınız.
Ürün geliştirme sürecinin çok erken aşamalarında bu etkileşimlere yaklaşımınızdan ve bulguları ürün geliştirme yaşam döngüsüne nasıl aktardığınızdan biraz bahsedebilir misiniz?
George Brooks: Bence B2B dünyasında veya iş dünyasında, özellikle de hizmet sektöründe, teknoloji bir tehdittir.
Sizi daha verimli çalıştırabilecek bir yazılım getireceğim; bu da daha fazla saat faturalandırmanızı engelleyebilir. Ama bir dakika, biz saat üzerinden para kazanıyoruz, o hâlde mümkün olduğunca çok saat faturalandırmak istiyorum. Ya da bu araç işinizin bir bölümünü sizin için yapabilir.
Eskiden kendi küçük, güzel elektronik tablonuzda yaptığınız şemaların bazılarını hazırlayabilir veya tahmin işlemini gerçekleştirebilir. Ancak bu, kişinin işi veya kimliği açısından kişisel bir tehdide dönüşür. Onları deneyime dâhil edebilirseniz, temelde bu ürün üzerinde söz sahibi olduklarını hissetmelerini sağlarsınız.
Ürünün yaratımının bir parçası olduklarını hissederler. Biz de çok dikkatli bir şekilde gelip “Merhaba, bizim adımız Crema. Tehdit değiliz,” demiyoruz tabii. Temelde şöyle diyoruz: “Merhaba, bizim adımız Crema. Hayatınızı kolaylaştıracak bir araç geliştirmek için buradayız. Hayatınız hakkında daha fazla şey öğrenmek isteriz.”
Bu nedenle erken ve sık konuşmalar yapmaya başlıyoruz; herhangi bir şey tasarlamaya başlamadan, herhangi bir şey geliştirmeden önce bile. Gününüz nasıl geçiyor? Hayatınız nasıl? Şu anda açtığınız araçları bana gösterin. Vay canına, bu şeyi kullanan en yetkin kişi sizsiniz gibi görünüyor.
Sonuçta güven inşa ediyoruz. Reid Hoffman’ın güvenin zaman içinde tutarlılık olduğunu söyleyen modelini çok seviyorum. Bizimle daha önce çalışmadılar, kim olduğumuzu bilmiyorlar. Hatta BT departmanları bile kullanıcılarıyla hiç konuşmadıkları için onların kim olduğunu bilmiyor. Biz de “Hadi sahaya çıkalım. Çalışma alanına gidelim. Biriyle konuşalım ve gününün nasıl geçtiğini soralım. Kimsin? Adın ne? İçinde bulunduğun koşullar neler? Çocukların var mı?” diyoruz. Artık bana güvenebilmeni sağlayan tüm bu unsurlar, sana yardımcı olacak bir araç geliştirmek hakkında konuşmaya başlamamızı sağlıyor. Bence bu gerçekten insani dokunuşla ilgili.
Bir insan olarak kendimizi başka bir insanla yapılan bir sohbete davet etmekle ilgili. Bazı insanlar bunu yapmaktan korkuyor. “Onlarla konuşma iznim olduğunu sanmıyorum,” demekten çekiniyorlar. Oysa kimse onlara böyle bir izinleri olmadığını söylemedi. Sadece kendileri varsaydılar. Biz ise izin istemekten hiç korkmuyoruz.
“Çalışanlarınızın kim olduğunu anlatır mısınız? Birkaç müşterinize erişebilir miyiz? Onlarla konuşmayı çok isterim. Hayatları ve koşulları hakkında daha fazla şey öğrenmek isterim,” diyoruz. İnsanların “Evet, sanırım bunu yapabiliriz,” demesi şaşırtıcı. Sonra da bu süreç “Onları da bu yolculuğa dâhil edelim,” noktasına geliyor.
Hannah Clark: Bence kronik olarak değeri düşük görülen alanlardan biri, kullanıcılarla konuşmak.
Kullanıcılarla yakından çalışırken ortaya çıkardığınız şaşırtıcı eğilimleri ve bulguları biraz anlatabilir misiniz? Bence bu gerçekten ilginç bir alan.
George Brooks: Bence en şaşırtıcı şey, insanların kendi başlarına aslında çok yenilikçi olmaları.
İnsanların sorunla zaten mücadele ettiğini gördük. Teknolojinin sorunları çözmek için var olduğunu söylüyoruz, değil mi? Elbette hepimiz bunu söylüyoruz ama insanlar nihayetinde sorunu farklı bir şekilde çözüyor. BT departmanına haber vermeden yan tarafta bir SaaS aracının ücretsiz sürümünü kullanıyor olabilirler.
Ya da büyük ihtimalle “Bunun için bir elektronik tablo yaparım,” demişlerdir. Yeni bir müşteriyle tanışırken bir dizi soru soruyorum. Bunlardan biri şu: Silinse şirketinizin çalışamayacağı elektronik tablo hangisi? Aslında anlatmaya çalıştığım şu: Muhtemelen bunu sizin için yapabilecek bir araç vardır ama siz “Kendi yöntemimi geliştireceğim,” demişsinizdir. Bu iyi bir şey çünkü kullanıcılara yaklaştıkça hayatlarını sürdürebilmek için bir yol bulduklarını görüyorsunuz.
İkinci olarak, insanlar tembeldir. Bunu açıkça söylemenin iyi olduğunu düşünüyorum. Hepimiz öyleyiz. Hayatımızı biraz daha kolaylaştıracak alışkanlıklar, rutinler ve disiplinler ararız. Böylece şu anda tehdit altında olup olmadığımızı düşünmenin bilişsel yükünü taşımak zorunda kalmayız.
Hayatımızı kolaylaştıran rutinler oluşturmaya çalışırız. Bu da değişim açısından bir zorluk yaratır. Kendimizi sohbete davet edip “Evet, bu sizin için bir değişiklik olabilir ama bu değişiklik yeni alışkanlıklar, rutinler ve disiplinler oluşturarak hayatınızı daha iyi hâle getirebilir,” dememiz gerekir.
Beni her zaman şaşırtan iki şey bunlar: Çoğu insan gerçekten yenilikçidir. Çözümü kendi yöntemleriyle değiştirecek bir yol bulmuşlardır. Aynı zamanda insanlar tembeldir. Hiç değişmek zorunda kalmayacakları en kolay yolu ararlar.
Son olarak, liderlik ile hizmetleri gerçekten sağlayan bireysel çalışanlar ve bu çalışanları yönetenler arasındaki role baktığınızda, tutarlılığa ilişkin beklentiler arasında kopukluk olabilir.
Bireysel çalışan, işlerin tutarlı olmasını daha az önemser çünkü “Benim için işe yarayan bir yol buldum,” diye düşünür. Yönetici veya liderlik ise kârlı hâle nasıl geleceğini anlayabilmek için tutarlı olmamız gerektiğini söyler. Çözümler geliştirirken sıkça sözünü ettiğimiz değer önerilerinden biri şu: “Evet, bunu yapmanın bir yolunu buldun ama bahse girerim bu elektronik tablo en az bir düzine kez kopyalandı ve insanlar üzerinde değişiklikler yaptı.”
Böylece tutarsız bir tahmininiz veya tutarlı bir proje yönetimi yaklaşımınız olur. Bunu bir yazılımın içine yerleştirip herkes yazılımı kullanırsa orada bir kullanıcı benimseme sorunu vardır. Ancak herkes kullanırsa artık kârlı bir hizmet şirketini nasıl yöneteceğinize ilişkin daha iyi kararlar almak için tutarlı verilere sahip olursunuz.
Hannah Clark: Peki. Ürün benimseme zorluklarını da biraz daha derinlemesine ele almak istiyorum.
Ürün benimsemesindeki sürtüşme noktalarından bahsedelim. Değişime dirençten söz ettiniz; bence bu büyük bir konu. Ancak son kullanıcıların, özellikle de uzun süredir o elektronik tabloyu kullanıyor ve kendilerini onunla oldukça rahat hissediyorlarsa, onu benimsemesini sağlama konusunda fark ettiğiniz başka hangi engeller var?
George Brooks: Aslında komik. Daha önce de söylediğim gibi, en büyük zorluklardan biri verimliliğin bir değer önerisi olduğunu düşünmeniz. Verimlilik, daha üst düzey yöneticiler için değer önerisi olabilir çünkü bir saat içinde nasıl daha fazla iş yapabileceklerini düşünüyorlar. Ancak bu kuruluşların çoğu saat doldurmak üzere eğitilmiş.
Bu nedenle gördüğüm en büyük zorluklardan biri şu: “Bu size 10, 15, 20, hatta 100 saat kazandırabilir,” diyoruz. Onlar da “Hayır, bunu yapmayın. Bu, saatlik ücretimizin 100 katı,” diyor. Biz de bunu şöyle ifade etmek zorundayız: “Evet ama o saat için prim talep edebilirsiniz.”
Böylece bir şekilde değer bazlı bir saat veya değer bazlı sabit fiyat uygulayabilirsiniz. Özellikle hizmet kuruluşları, ilişki ve kâr marjı üzerinde varlıklarını sürdürür. İlişkiyi korumak için marjdan kesip bir projenin sonunda zarar ederler.
Ancak daha verimli ve etkili olduğunuz, verimliliğinizi artırmanıza yardımcı olan araçlar sayesinde bir miktar saat tamponunuz bulunduğu için projenin sonunda marjınızı sürekli azaltmak zorunda kalmasaydınız ne olurdu? Özellikle hizmet dünyasının, bilhassa kurumsal hizmetlerin derinliklerine indikçe bu beni çok şaşırtıyor. Çünkü bir kişiyle konuştuğumuz her şeyi 10.000 çalışanla çarpıyoruz.
En büyük konu verimliliğe karşı duyulan isteksizlik. Sizin de söylediğiniz gibi değişim muhtemelen diğer büyük mesele. İnsanlar alışkanlıklarına ve rutinlerine yerleşiyor. Kendileri için neyin işe yaradığını biliyorlar ve yeni bir yöntemi benimsemek istemiyorlar. Bu nedenle ekonomik değer açısından şöyle düşünmeniz gerekiyor: “Her şeyi her seferinde birden değiştirmemiz gerekiyor mu?”
Bunun yerine “Hayır, yeni bir özelliği bu şekilde sunabiliriz. Biraz bekleyelim. Bunu önce seçilmiş bir grupla kullanıma açalım; ardından tüm departmana, sonra da tüm bölüme sunarız,” diyebilir miyiz? Bunun içinde bir değişim yönetimi iş akışı var.
Ancak bir elçi grubunuz varsa, daha en başından size yardımcı olan bir grup insan bulunuyorsa, bunların çoğu ortadan kalkıyor. Çünkü onlar “Herkes buraya gelsin, şuna bakın. Bunu birlikte yaptık,” diyor ve ürünü desteklemekten gerçekten heyecan ve mutluluk duyuyorlar.
Hannah Clark: Daha önce hizmet tabanlı firmaları, tırnak içinde, ürünleştirme konusunda temel bir zorluk olarak söz ettiğiniz kültürel değişim hakkında birkaç dakika konuşmak istiyorum. Sizin bakış açınıza göre bu nasıl görünüyor? Bu görevde çalışırken öğrendiğiniz ilginç derslerden biri nedir?
George Brooks: Gerçek şu ki yine insanlar saat üzerinden nasıl faturalandıracaklarını, hizmetleri nasıl sunup bir tür parasal değerle nasıl değiştireceklerini düşünüyor. İnsanları ürün destekli bir hizmet şirketine dönüşmeye yönlendirdiğinizde, onlardan araçları kullanarak daha verimli olmalarını istiyorsunuz.
Ya da bilgilerini, bildiklerini veya yaptıkları işi alıp bir teknoloji parçasına veya satabilecekleri bir bilgi tabanına dönüştürebileceklerini söylüyorsunuz. Böylece ölçeklenebilir hâle geliyorlar. Birden sonsuza veya birden çok sayıda müşteriye ulaşabiliyorlar.
Bence bu bir değişim çünkü artık bir sonraki görüşmede müşterinin memnun olduğundan emin olmak için nasıl birlikte çalışacaklarını bulmaya ve diğer tüm ayrıntılara daha az odaklanıyorlar. Bunun yerine çok daha geniş bir kitleyle nasıl iletişim kuracaklarını ve çok daha geniş bir müşteri tabanını nasıl destekleyeceklerini düşünüyorlar.
İnsanların hizmet şirketinden ürün destekli hizmet şirketine veya ürün şirketine geçip bazı hizmetlerini ürünleştirdiğinde karşılaştığı zorluk şu: Daha önce, mecazi anlamda bile olsa, el sıkışmayla yapılan şeyler artık bir işlem yoluyla yapılıyor.
Bu, kültürel açıdan rahatsız edici bir geçiş. “Ben ilişki işindeyim. Bu kişinin kullanıcı tabanımdaki bir veri noktası olduğunu kabullenmeyi bilmiyorum,” diyorlar. Bunun artıları ve eksileri var. Artısı, muhtemelen kullanıcılarını birçok ürün şirketinden daha fazla önemsemeleri. Çünkü uzun süredir müşterilere hizmet veriyorlar ve müşterilere hizmet etmenin ne anlama geldiğini biliyorlar.
Eksisi ise bunun ölçeğiyle nasıl başa çıkacaklarını bilmemeleri ve gözlerinin korkması. Sonuç olarak yaklaşımlarında bir kopukluk oluşuyor. Gördüğümüz bir diğer şey de hizmet firmalarının genellikle departmanlar hâlinde çalışması.
Mimarlık, mühendislik ve inşaatı ele alalım. Bir bina, okul veya enerji santrali için plan tasarlayan bir tasarım ekibiniz ve mimarlık ekibiniz vardır. Daha sonra bu tasarımları inşaat öncesi planlama aracına veya mühendislik ekibine aktarırlar. Her ekip kendi parçasını yapar.
Sonra iş, tüm taşeronları planlayan bir iş gücüne devredilir. “Benim aşamam burada, bunu devrediyorum ve işim bitiyor; sonraki işe geçiyorum,” demeye alışmışlardır. Ancak etkili bir ürün kültüründe genellikle çapraz işlevli çalışma vardır.
Çünkü ürün üzerinde yineleme yapar, ürünü zaman içinde geliştirirsiniz. Bu yinelemeli ve çevik yapı, “Ben işimi yaparım ve bir sonraki kişiye veririm,” anlayışıyla zıt görünebilir. Bu bir montaj hattı yaklaşımıdır. Çapraz işlevli çalışma onlar için yenidir.
Çoğu zaman kendilerine kelimesi kelimesine “Mühendislerle konuşarak zaman kaybetmeyin. Diğer departmanla konuşarak zaman kaybetmeyin. Bunun yerine işinizi yapın, başınızı öne eğin ve sonraki göreve geçin,” denmiştir. Şimdi ise “Hayır, mühendislerin yanına oturun. Sizinle iş, teknoloji ve kullanıcı deneyimi ihtiyaçlarını birbirine bağlamak için iş birliği yapacak ürün yöneticisiyle birlikte çalışın,” diyoruz.
Bu çapraz işlevli yapı onlar için alışılmadık ve çalışma biçimlerinin kültürüyle veya normlarıyla bazen çelişiyor.
Hannah Clark: Bunu bir anekdotla çerçeveleyebilir misiniz? Bunun uygulamada nasıl işlediğini, bir müşteri etkileşiminde nasıl geliştiğini ve sonucunun ne olduğunu merak ediyorum.
George Brooks: En iyi örnek şu; yine isim vermeyeceğim ama burada yerel bir finans şirketiyle çalışıyorduk. Çapraz işlevli çalışmayı nasıl düşünmeleri gerektiğine ilişkin bir güncelleme yapıyordum ve “İnanılmaz bir teknoloji geliştiriyorsunuz. Ama size bir soru sorayım. Bunun nasıl olabileceği üzerine düşünen tasarım ekibi, en son ne zaman bir geliştiricinin yanında oturdunuz veya bir geliştiriciyle konuştunuz?” dedim.
“Konuşmamamız gerekiyor,” dediler. “Geliştiricilerle konuşmamanız gerektiğini kim söyledi?” diye sordum. “Bilmiyorum, kimse söylemedi. Sadece konuşmuyoruz,” dediler. Yine izin meselesine dönüyoruz.
İnsanlar aslında hiçbir temeli olmayan kurallar veya anlatılar uyduruyor ama gerçekliklerini bu şekilde işliyorlar. Herkesin sandalyelerde oturduğu bir odada bir kişinin her zil çaldığında ayağa kalktığı çalışmaları hiç gördünüz mü?
O kişi zil çaldığında ayağa kalkıp sonra oturur. Bir süre sonra yanındaki kişi, kimse bir şey söylemeden “Sanırım zil çalınca ayağa kalkmamız gerekiyor,” diye düşünür ve o da ayağa kalkıp oturur. Sonunda odadaki herkes zil çaldığında ayağa kalkıp tekrar oturur.
Her zaman yapılanı izlemeye başladığımız bir yankı odası oluşur. Ancak kimse “Ya bunu böyle yapmasaydık? Ya tasarımcı mühendisin yanına otursaydı? Ürün yöneticisi fildişi kulesinde oturmak yerine aşağı inip kullanıcıyla konuşsaydı?” demez. Bu insanları günlük veya en azından her sprintte bir araya nasıl getiririz? Yine bir şeyleri departman duvarının üzerinden atmak yerine bunu nasıl yaparız?
Hannah Clark: Evet, bu benzetme birçok kurum kültürünün zaman içinde nasıl oluştuğuna benziyor. Zil çalıyor ve insanlar ayağa kalkıyor. Bu da yalnızca bir kültür oluştururken değil, kültür olgunlaşırken onu şekillendirirken verdiğimiz kararlar konusunda daha bilinçli olmamız gerektiğini gösteriyor.
George Brooks: Bence bu aynı zamanda liderlikten gelmesi gereken bir şey. Liderlik, herkesin kuruluşu, ekibi, ürünü ve çözümü daha iyi hâle getirmeye katkıda bulunmasını istediğimizi davet etmelidir. Bu çerçeveyle başladığınızda, duruşlar, disiplinler ve yapılar olarak adlandırdığımız bir çerçevemiz var.
Duruşlar, bir araya getirdiğiniz ilkeler ve doğru olduğuna inandığınız şeylerdir. Misyon değeriniz olabilir. Benim için bu genellikle “Biz insan işindeyiz; sadece yazılım tasarlayıp geliştiriyoruz,” şeklindedir. Bunlar size rehberlik eden, işiniz hakkında düşünme biçiminizi belirleyen ilkelerdir.
Burada “İzniniz olduğunu varsayın,” ilkesinden de söz ediyoruz. İnsanlar “Bunu yapmaya iznim yok,” diye düşünüyor. “Bunu sana kim söyledi? İznin ne zaman elinden alındı?” diye soruyoruz. İlkeler varsa disiplinler de bu ilkeleri nasıl yaşadığınızdır.
Törenleriniz ve rutinleriniz neler? Günlük toplantılar, geriye dönük değerlendirmeler, sprint planlaması veya iş listesi düzenlemesi yapıyor musunuz? Bunlar iyi uygulamalar olabilir ama bunları neden yapıyorsunuz? Bir ilkeyle bağlantılılar mı? Neden bu şekilde çalıştığımıza dair bir gerekçeyle ilişkili mi? Yapılar ise bu noktaları birbirine nasıl bağlayacağımızı anlatır.
Hangi araçları kullanıyoruz? Atlassian, Jira veya benzeri bir iş listesi yönetim sistemi kullanıyor musunuz? İnsanların çapraz işlevli ekiplerde yapılandırılmasına izin veriyor muyuz? Haftamızın zaman, emek ve çalışma yapısı, duruşları veya ilkeleri destekleyen törenleri ya da disiplinleri daha iyi uygulamamızı sağlıyor mu?
Bu çerçeve bize şu soruları sormamıza yardımcı oluyor: Bu bir ilke sorunu mu? Bir duruş sorunu mu? Yoksa “Aslında yapılarımızı yeniden kurmamız gerekiyor,” dediğimiz bir şey mi? İnsanların farklı düşünmesine izin vermek için senaryoyu sürekli değil ama zaman zaman yeniden yazmamız gerekiyor.
Hannah Clark: Bunu çok sevdim.
Programı bitirmeden önce bunu kullanıcı araştırmasına bağlamak istiyorum. Hepimizin bir şekilde daha iyi yapmaya çalıştığı bir konu bu. Ham çaba ve çıktı açısından, yatırım getirisi bakımından kullandığınız en değerli kullanıcı araştırması taktiği nedir? Dinleyicilerimizin çoğu bunu kendi ürün keşfi ve geliştirme girişimlerine uyarlayabilir mi?
George Brooks: Birkaç yıl önce başka birinden aldığımız bir fikir var. Kullanıcı araştırmamız için hepimizin kişileri var. Ben kişinize bir isim vermek fikrini seviyorum; bu isim gerçek bir kişiye ait olsun.
Sonuçta ortak payda görüşleri oluşturmaya çalışıyoruz. “Böyle tüm kullanıcılar şöyle olur,” diyoruz. Bu bir ölçüde doğru olabilir. Sanırım bazı açılardan stereotipleştirme sayılabilir ve bunun iyi bir fikir olduğunu düşünmüyorum. Ancak yine de kullanıcıya yaklaşıp ona kişisel sorular veya işini gerçekleştirdiği gerçekliği ve koşulları, ürününüzü kullanırken içinde bulunduğu bağlamı ya da şirketinizle nasıl etkileşime geçeceğini daha iyi anlamanızı sağlayacak sorular sorduğunuzda, onu neyin motive ettiğini anlamaya başlarsınız.
Neyden korktuğunu bilirsiniz çünkü uğraştığımız şeylerin çoğu korkuyu azaltmakla ilgilidir. Sonuçta bir gün neyi hayal ettiğini veya ne olmak istediğini bilirsiniz. Ürününüz insanların korkudan bir gün olmak istedikleri yere geçmesini sağlayabiliyorsa bu harika bir fırsattır. Çünkü teknoloji daha büyük bir konuşmayı güçlendirebilir.
Ancak kullanıcılarınızı gerçekten iyi tanımadığınız sürece bunun mümkün olduğunu düşünmüyorum. “Adın ne? Gününden biraz bahseder misin?” diye oturup sormanız gerekir.
Evden mi çalışıyorsun yoksa düzenli olarak ofise mi gidiyorsun? Windows mu Mac mi kullanıyorsun? Bunlar teknik sorular değil. Farklı platformların kısıtlamalarının neler olduğunu anlamamı sağlar. Bir elektronik tabloyu ne sıklıkla açıyorsun? İş arkadaşlarınla nasıl iletişim kuruyorsun?
Bu temel sorular zamanla daha özel sorulara götürür: “35 katlı cam bir bina için tahmin hazırlarken neler gerekiyor?” Böylece bağlamı adım adım oluşturuyorsunuz. Bence kullanıcı araştırmasında insanlar bunu geniş ve yüzeysel çizgilerle yapmaya çalışıyor; kişinin kendisini tanımaya inmiyorlar.
İnsan işinde olduğumuzu, sadece uygulamalar tasarlayıp geliştirdiğimizi söylememin nedeni bu.
Hannah Clark: Bu yaklaşımı gerçekten çok sevdim. Bunun çok önemli olduğunu düşünüyorum çünkü ürünlerinizi kullanan insanların inceliklerini gerçekten anlamanın ve çok daha karmaşık kişiler geliştirmenin tek yolu bu. Bu fikri kesinlikle çok sevdim.
Peki George, bize katıldığınız için çok teşekkürler. Süremiz doldu. İnsanlar bundan sonra sizi internette nereden takip edebilir?
George Brooks: Kesinlikle LinkedIn’den, George Brooks, Crema. George Brooks adında bir saksofoncu daha var, o ben değilim. Ayrıca Crema’ya, Crema.us adresine göz atabilirsiniz.
Hannah Clark: Harika. Zaman ayırdığınız için gerçekten teşekkür ediyoruz. Çok keyifli bir sohbet oldu, tekrar teşekkürler.
George Brooks: Hannah, benim için büyük bir zevkti.
Hannah Clark: Bizi dinlediğiniz için teşekkürler. Daha fazla harika içgörü, nasıl yapılır rehberi ve araç incelemesi için theproductmanager.com/subscribe adresinden bültenimize abone olun. Bu tür daha fazla sohbeti, podcast’lerinizi dinlediğiniz her yerde CPO Kulübü’ne abone olarak dinleyebilirsiniz.


