Orada milyonlarca uygulama var. Birçoğu oldukça başarılı, ancak çoğu değil. Başarılı uygulama geliştiricilerinin, onları başarısız olanlardan ayıran attığı adımlar nelerdir? Ayrıca birçok insanın bir uygulama fikri var, ancak nereden başlayacağını bilmiyor. Başarılı bir uygulama oluşturmak için atmanız gereken adımlar nelerdir? Bu serinin bir parçası olarak, eğlence alanında mobil uygulamalar geliştiren FunCorp'un Grup CEO'su Max Kraynov ile röportaj yapma fırsatı buldum.
Aramıza katıldığınız için çok teşekkür ederiz! Konuya geçmeden önce okurlarımız sizi biraz daha yakından tanımak isteyecektir. Bize biraz 'geçmişinizden' ve nasıl büyüdüğünüzden bahsedebilir misiniz?
Büyük bir teknoloji ve bilgisayar tutkusu içinde büyüdüm; görünüşte karmaşık makinelerin nasıl çalıştığı her zaman ilgimi çekti. Başkalarının tutkuma dair potansiyeli fark etmesi benim için büyük bir şanstı. İlk bilgisayarımı 13 yaşında aldım ve o noktadan sonra programlama yoluna girdim.
Saatlerimi projeler geliştirerek, kendi kendime kod yazmayı öğrenerek ve karakter, sayı ve noktalama işaretlerinden oluşan karmaşık birleşimlerin bütün dizileri, dünyaları veya deneyimleri nasıl canlandırabildiğini keşfetmenin mutluluğunu yaşayarak geçirirdim.
Tamamen kendi ilgi alanlarımın yön verdiği bu çabalar, yetişkinlik yıllarımda tatmin edici ve anlamlı bir yol oluşturmama yardımcı oldu. 21 yaşımdayken yalnızca dünyanın ilk mobil Forex işlem hizmeti üzerinde çalışmakla kalmamış, aynı zamanda yetkililerin cesetleri tespit etmesine ve çalıntı araçları takip etmesine yardımcı olan sistemleri de içeren, dikkat çekici bir suç önleme yazılımının arkasındaki ekibin parçası olmuştum. Genç yaşta sahip olunabilecek ne kadar çeşitli ve renkli bir geliştirici özgeçmişi!
Hayatımı tanımlayan unsurlardan biri 'geliştirici' geniyse, içimde her zaman girişimci bir yön de vardı. Mobil alanda üç yıl çalıştıktan sonra, 2002'de kendi şirketim Unwiredtec'i kurdum. Şirket, mobil içeriğin indirilme biçiminin şekillenmesine yardımcı oldu. Bu yapıyı sıfırdan kurdum ve yeni heyecan verici fırsatlara odaklanmak için 2006'da sattım.
Programlama, geliştirme ve girişimcilik arasındaki sinerjiyi deneyimlemekten büyük keyif aldıktan sonra finans, yatırımlar ve büyüme konularını daha derinlemesine incelemeye ve hissedar değerini artıracak teknoloji ürünleri oluşturmaya odaklanmaya karar verdim.
Ardından, dünyanın üçüncü büyük uçuş arama hizmeti haline gelen Aviasales'i on yıl boyunca geliştirdim (hâlâ yönetim kurulu başkanı olarak görev yapıyorum) ve 2021'de eğlence şirketi FunCorp'a Grup CEO'su olarak katıldım. Bugünlere böyle geldik!
Çoğumuz uygulamalardan çok daha uzun süredir hayattayız. Henüz kimsenin 'uygulama'nın ne olduğunu bilmediği gençlik yıllarınızda hobileriniz ve ilgi alanlarınız nelerdi?
Mobil uygulamalar nispeten yeni bir olgudur: Onlardan önce baskın biçim PC uygulamalarıydı; daha sonra PDA uygulamaları ortaya çıktı (o zamanlar Palm Pilot'umu çok severdim). Telefonlar güçlenip çok çeşitli denetimler sunduğunda insanlar onları daha uzun süre kullanmaya ve özellikle favori uygulamalarından daha fazla kullanım alanı talep etmeye başladı.
Zamanımın çoğunu kitap okuyarak, satranç oynayarak ve ailemin bana verdiği bilgisayarda programlama yaparak geçirirdim. Yeni bir şey denemek için insanın kendisini motive etmesinin en iyi yolu geçmişteki etkinliklerden sıkılmaktır. Bu nedenle zamanımın çoğunu bilgisayar başında çeşitli şeylerle uğraşarak ve deneylerimi ve yeni keşiflerimi ayrıntılarıyla anlatan bir bülten yazarak geçirdim; böylece yeni fikirler ve projeler üzerinde çalışmayı sürdürmek için kendimi motive ettim. Unutmayın, yıl 1994-1995'ti ve bloglar henüz yaygınlaşmamıştı.
İlk başladığınız dönemde yaptığınız en komik hatayla ilgili bir hikâye paylaşabilir misiniz? Bundan hangi dersleri veya 'çıkarımları' edindiğinizi anlatabilir misiniz?
Önceki şirketim, uygulamalar da dahil olmak üzere çeşitli içerik parçaları için (kusura bakmayın, biraz bilgisayar meraklısı jargonuyla konuşacağım) bir mobil içerik dağıtım sistemi geliştirmişti (o dönemler iPhone öncesiydi) ve bunu korsanlığı önlemeye yönelik tek noktadan çözüm olarak tanıtmıştık.
İçerik koruması, en tembel bilgisayar korsanı veya en motive kişi kadar etkilidir. Müşterilerimizin kullanıcılarının korumayı aşmak için büyük çabalar göstereceğini ve durumu daha da kötüleştirmek istercesine korsan içeriği ellerinden geldiğince geniş bir şekilde dağıtacağını çok kısa sürede fark ettik.
Ne öğrendim? Motive insanların birkaç dolar tasarruf etmek için saatler harcama becerisini asla küçümsemeyin; bunu tasarruf için değil, yalnızca bundan keyif aldıkları için yapıyor olsalar bile.
İki tür uygulama geliştiricisiyle tanışma eğilimindeyim; uygulama geliştirme ve teknoloji konusunda tutkulu olanlar ve bir uygulamayı bir sorunu çözmenin aracı olarak gördükleri için geliştirmeye başlayanlar. Siz kendinizi hangi gruba koyarsınız ve oraya nasıl geldiniz?
Bu konuda sıkıcı biriyim: Bu günlerde, ikincisi kişiyi çeşitli uygulama mağazalarının “öne çıkanlar” bölümüne taşıyabilse de en yeni teknolojilerle denemeler yapmaktansa kolaylık ve faydayı tercih ediyorum. Her sorun çözülmeye değer değildir; bunların çok daha azı mobil uygulamalar aracılığıyla çözülmeye değerdir. Bu nedenle, tamamen faydacı bir bakış açısından, işlem odaklı uygulamalar çözmeyi vadettikleri sorunu kusursuzca çözmeli ve yalnızca bunu yapmalıdır.
Eğlence uygulamalarının değer önerisi tamamen farklıdır; hiç kimse çözülmesi gereken acil bir sorun olduğu için mobil eğlence uygulaması geliştirmez. Bu, hızla hayata geçirilen bir dizi fikri duvara fırlatıp hangisinin tutunduğunu görmeye benzer. Eğlence ürünleri geliştirmeye yönelik bu deneme-yanılma yaklaşımı, görevleri çeşitli açılardan ele almanın ve işler plana uygun gitmediğinde ısrarcı olmanın başarının anahtarı olduğu “teknoloji tutkunu” zihniyetinden faydalanır.
Girişimcilik bir sürat koşusu değil, maratondur—gerçi sanırım bazen ikisi aynı anda yaşanır. İlk minimum uygulanabilir ürününüzü geliştirmek için sizi motive eden neydi ve o zamandan beri ivmenizi nasıl korudunuz?
Benim durumumda bu, işverenim için Nokia 7110 (WAP 1 destekli cihaz) üzerinde bir HTML görüntüleme motoru yazmanın (o dönemde) teknik olarak imkânsız olan zorluğunu çözme ihtiyacıydı. Bu işlevselliğe diğer ilk dönem mobil geliştiricilerinden de talep olduğunu fark ettim. Bunun üzerine bir web sitesi kurdum, bir .com alan adı için 100 dolar ödedim (o zamanlar bu çok büyük bir meblağdı) ve benim gibi çılgın insanları hedefleyen bir bülten hazırlamaya başladım. Başlangıçta beni harekete geçiren ve sürekli tetikte tutan şey, tanınma potansiyeliydi (ayda birkaç bin dolar daha kazanmayı da buna ekleyince, kimi kandırıyorum?).
Şirketi kurumsallaştırmam, bir grup zeki insanı işe almam ve sonunda şirketi satmam yedi yılımı aldı; dolayısıyla bu kesinlikle kısa sürede elde edilmiş bir başarı değildi. Aradan 17 yıl geçmesine rağmen pazar, müşterilerin sadakati, çalışanların ihtiyaçları ve benzeri konulardaki belirsizlikten kaynaklanan midemdeki boşluk hissini hâlâ hatırlayabiliyorum. Şans eseri, şirketimin geliştirdiği platforma olan talep, satışından bir yıl sonra tavan yaptı. Nedeni mi? Steve Jobs’ın iPhone’u dünyaya tanıtması.
Acı bir şekilde anladığım bir şey daha var: Kuruculuğun imrenilen bir kavram olmasının nedeni, başka hiç kimsenin bu düzeydeki stresi, belirsizliği, ruh hâli değişimlerini, geçimini sağlama ve personeli elde tutma çaresizliğini ve benzerlerini yaşamaması (ve yaşamaması gerekmesi!). O zamandan beri iki kez kurucu olmayan CEO olarak görev yaptım. Büyük etkisi olan, karşılığı pek takdir edilmeyen bir iş olsa da kurucular, aldıkları riskler nedeniyle en büyük takdiri hak eder.
Bize uygulamanızdan biraz bahsedebilir misiniz? İnsanlara nasıl yardımcı oluyor? Onu öne çıkaran şeyin ne olduğunu düşünüyorsunuz? En çok neyle gurur duyuyorsunuz?
FunCorp, tümü kısa biçimli eğlenceyle (görseller, memler, kısa komik videolar) ilgili olan çeşitli uygulamalar geliştiriyor. En yeni uygulamamız Yepp ise insanlara uygulamada geçirdikleri zaman için ödeme yapıyor. Bunu ilgi çekici uygulama mekanikleri sunarak ve kullanıcıların eğlenceli ama keyifli bir deneyim yaşamasını sağlayarak gerçekleştiriyoruz.
Mobil uygulamalarda yeni bir eğilim ortaya çıkıyor (şaşırtıcı olmayan bir şekilde çoğu insan mobil cihazlarında dizüstü bilgisayarlardan, bilgisayarlardan ve çoğu zaman tabletlerden daha fazla vakit geçiriyor): kullanıcı ile uygulama (ve geliştiricisi) arasındaki iletişimi çift yönlü hâle getirmek. İnsanların mobil uygulamaları kullanma alışkanlıkları, bu uygulamaları kullanarak geçirilen zamanı ödüllendirme yönünde değişti.
Perakendede “cüzdan payı” adı verilen harika bir terim vardır; bu, bir perakendecinin tüketicinin harcanabilir gelirinin hedefleyebildiği yüzdesi anlamına gelir. Mobil eğlence alanı da bunun en rekabetçi savaş alanlarından biridir. Tüm Netflix’leri, Facebook’ları, TikTok’ları ve FunCorp’ları hesaba katarsak, bu alan aşırı doygunluk ve parçalanmayla devasa bir “kızıl okyanus” hâline gelir; müşteri bıkkınlığı noktasına kadar.
Ortalık durulduğunda, son kullanıcıların yardımı ve aktif katılımıyla yeni iş modellerinin ortaya çıkmasını umuyoruz.
Uygulamanızın şu anda yaklaşık kaç kullanıcısı veya abonesi var? Böylesine büyük bir topluluk oluşturmak için attığınız üç temel adımı paylaşabilir misiniz?
Tüm uygulamalarımız genelinde günlük 3 milyondan fazla kullanıcımız var. Tüm faaliyetlerimizi birkaç kategoriye ayırıyoruz (açıkçası herkesin yaptığı şey bu; dolayısıyla burada hiç de özgün değilim):
- Kullanıcı edinimi - En bariz kanal olan ücretli yüklemelerden, daha incelikli markalı yüklemelere ve sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla gerçekleştirilen yüklemelere kadar çok çeşitli kullanıcı edinme kanalları kullanıyoruz. Bunların sonuncusunu şu anda en aktif şekilde araştırıyor ve bu alana yatırım yapıyoruz.
- Etkileşim - Bir uygulamanın değer önerisi, deneyimin kişiselleştirilmesi ve eğlencedir. Kedi videolarını gerçekten seviyorum, ancak kendin yap videoları da merakımı uyandırıyor; bazen de Kuzey Avrupa ormanlarının, buzullarının ve nehirlerinin eşsiz güzelliğini izleyerek dinleniyorum. Herkesin deneyimi farklı olacaktır ve amacımız, kişisel karmaşıklıkları ne olursa olsun herkesin keyifli bir deneyim yaşamasını sağlamaktır.
- Elde tutma - Farklı insanlar günün farklı saatlerinde eğlenir (bazıları için bu zamanlar bellidir: sabah veya akşam işe gidiş gelişleri ya da öğle arası); ancak bir kişiyi uygulamalarımızda bir oturum daha geçirmeye davet etme arzumuz ile kullanıcının gizlilik ve rahatsız edilmeme isteği arasında çok hassas bir denge vardır. Zorluk şu ki, yukarıda bahsettiğim “kızıl okyanusa” tepki olarak bu hassas denge her yıl değişiyor ve insanların kesintilere karşı toleransı bazen hiç beklenmedik şekilde dalgalanıyor.
Para kazanma modeliniz nedir? Kullanıcı topluluğunuzdan nasıl gelir elde ediyorsunuz? Başka para kazanma seçeneklerini değerlendirdiniz mi? Bunları neden kullanmadınız?
Elbette reklamcılık. Son 10 yılda, sayısız reklamverenimiz için marka güvenliğini sağlarken kitlemize alakalı (ancak rahatsız edici olmayan) reklamlar gösterebilen mükemmel bir gelir elde etme sistemi kurduk. Reklam geliri, şirketin faaliyetlerini sürdürmesini sağlayan ve daha iyi içerikler sunarak ya da sadakat programı kullanıcılarımızın puanlarını parasal değeri olan bir şeyle değiştirmelerine olanak tanıyarak kullanıcılara değer sunmamızı mümkün kılan unsurdur.
Uygulama içi ödemeler veya abonelikler gibi başka yöntemleri de düşündük (bazıları uygulamalarımızda mevcut, ancak gelirimize katkıları ihmal edilebilir düzeyde). Bu yöntemlerin başarılı olamamasının başlıca nedeni, abonelik sahibi kullanıcılara sunulan değerin normal bir kullanıcıya sunulan değeri açık ara aşması gerekliliğidir; tüm kullanıcılara uygulamanın bütün işlevlerini sunduğumuz için kullanıcılardan ücret almak gerçekten bir seçenek değil.
Bir ürünü test etmek, pazarlamak veya ürün hakkında geri bildirim almak için kullandığınız en alışılmadık taktiği okuyucularımıza anlatabilir misiniz? Ne denediniz, bunun nesi benzersizdi ve sonuç ne oldu?
Önceki şirketimde çalışma arkadaşlarım, uygulamamız için havaalanı tuvaletlerinde reklam alanları satın aldı. Bu çalışma mizahi ancak zarif bir şekilde uygulandı ve marka arama sorgularında ve uygulama yüklemelerinde kayda değer bir artış sağladı. Aynı tavşanı şapkadan iki kez çıkarmanın zor olması beni üzüyor; Avustralya’da benzer bir kampanya yürüten ve sonuçlarından faydalanan bir taklitçimiz olmuştu.
Kampanya, çalışma arkadaşlarımın yolcuların havaalanındaki yolculuklarını analiz edip gürültüyü aşmak ve öne çıkmak için fazla fırsat olmadığını fark etmeleri üzerine tasarlandı. Ancak bu durum, kendini müşterilerin yerine koymanın güçlü bir zihinsel yöntem olduğu kuralını da kanıtlıyor.
Ürünlerinizi geliştirmek ve başarılarını ilerletmek için kullandığınız stratejilerden bazıları nelerdir?
Veri odaklı bir şirketiz ve uygulamalarımız, kullanıcı gizliliğini titizlikle korurken mümkün olan tüm olayları kaydeder. Bu, ister algoritma değişikliği, ister yeni bir özellik, isterse farklı bir açıklama olsun, günlük kitlemizin bölümleri üzerinde deneyler yürütmemize yardımcı oluyor. Bu bizim için sürekli devam eden bir süreç; elde tutma oranlarına zarar veren veya kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyen özellikleri kullanıma sunmuyoruz.
Bir dizi uygulama yeteneğini “platformlaştırdık” ve en iyi uygulamaların ve bunların hayata geçirilme biçimlerinin uygulamaların tümünde veya çoğunda kullanılmasını sağladık. Ortak özellikleri bir platforma taşımak, bu özelliklerin uygulamalar arasında farklı şekilde çalışması gerekene kadar sezgisel olarak bariz bir şeydir. Sağlam bir teknoloji platformuna sahip olma ihtiyacı ile her uygulamanın kendine özgü davranışlarının esnekliği arasında denge kurmaya büyük özen gösteriyoruz.
Deneyiminize ve başarınıza dayanarak, çok başarılı bir uygulama oluşturmak için bilinmesi gereken en önemli beş şey sizce nelerdir?
1 . Sosyal hale getirilebilecek her şey sosyal hale getirilmemelidir. Oluşturduğum bir internet memesini memnuniyetle paylaşırım; ancak lütfen sonra benden Jura kahve makinesi tutkunlarının tariflerini birbirleriyle paylaşacağı bir sosyal ağa katılmamı istemeyin.
2 . Ayrıca, her şeyin bir uygulamaya ihtiyacı yoktur - her şeyin hareket hâlindeyken yapılması da gerekmez (sana bakıyorum Bosch bulaşık makinem!!! Uçaktayken seni çalıştırmayacağım). Nesnelerin interneti ürünleri elbette kolaylık sağlayabilir; ancak elde tutma hakkındaki noktama dönecek olursak, bu uygulamaların ve bildirimlerin bazılarının yaratabileceği müdahale ve kesinti düzeyi, çoğu zaman tüm bu faydaları gülünç bir noktaya varacak şekilde ortadan kaldırabiliyor.
3 . Bir uygulamayı kullanım sıklığı için optimize etmek, kullanıcıları elde tutma açısından oturum süresini optimize etmekten daha iyi sonuç verir. Nedeni mi? Alışkanlık oluşturması. Kullanıcıların günleri veya haftaları boyunca kısa sürelerle ve molalarda bile uygulamanıza tekrar tekrar dönüp onu kullanmaya ve ziyaret etmeye devam etmesi, indirme > derinlemesine kullanım > bıkkınlık > silme döngüsünden çok daha iyi bir iş modelidir.
4 . Bir uygulamanın günlük 100 binden fazla kullanıcısı varsa, geliştirme maliyetinin iki katına çıkması anlamına gelse bile %99,999 çökmesiz bir deneyime yatırım yapmaya değer. Kullanıcılar hoşgörülüdür, ancak sabırları sınırsız değildir. Hatalar kızıl okyanusta pek başarılı olamaz.
5 . İş arkadaşlarınız uygulamanızı kullanmıyorsa bunu EN KISA SÜREDE düzeltin. Bunun yerine rakibinizin uygulamasını kullanıyorlarsa yeni bir şey başlatın. Projeye en yakın kişilerden destek, ilgi veya zaman yatırımı alamıyorsanız bu, projenin doğru proje olmadığının iyi bir göstergesidir.
En fazla sayıda insana en fazla iyiliği getirecek bir hareket başlatabilseydiniz, bu ne olurdu?
Basit bir önerme gibi görünüyor, ancak etkinliği de burada yatıyor: egonuzu kontrol altında tutun; nezaket dünyayı döndürür. Saygı önemli olsa da bunu kendini önemli görmeyle ve kendini fazla ciddiye almayla karıştırmak çok kolaydır; bu da çoğu zaman tam tersi bir sonuç doğurur. Her zaman ‘teşekkür ederim’ deyin ve mümkün olduğunca insanların çabalarını takdir edin; bu, insanların özdeğerleri ve genel refahları açısından büyük bir fark yaratır. Bunu meslektaşlarıma ve arkadaşlarıma aşılamaya her zaman çalıştım ve bunun bundan sonra da daha geniş bir çevrede paylaşılmasını umuyorum.
Okurlarımız çalışmalarınızı çevrimiçi olarak nasıl daha yakından takip edebilir?
Kod yazmaya gömülmediğim zamanlarda aynı zamanda hevesli bir kitap tutkunu olurum. Son okuduklarımın önemli noktalarını, düşüncelerimi ve deneyimlerimi anlattığım bir Substack sayfam var.
Elbette çalışmalarım, okurları yeni memler oluşturmaya veya diğer kullanıcıların eserlerindeki esprileri ve mizahı geliştirmeye teşvik ettiğim Yepp uygulamasına da aktarılıyor; uygulamayı indirebilir ve eğlenebilirsiniz. Komedi ve eğlenceyi içerik üreticisi ve izleyici ödülleriyle birleştirmek, tanık olması oldukça tatmin edici bir şey.
Bunun gibi daha fazla içerik için The CPO Club bültenine abone olun.